Πῶς νά καταστρέψετε ἀποτελεσματικά τό παιδί σας

• Ἀπό μικρό νά μήν τοῦ ἀρνεῖστε τίποτα. Δίνετέ του ὅ,τι ἐπιθυμεῖ, ὅ,τι ζητάει, ἰδίως ὅταν πεισματώνει καί κλαίει. Ἔτσι θά μεγαλώσει καί θά πιστεύει πώς οἱ ἄλλοι τοῦ ὀφείλουν τά πάντα, πώς ἔχει μόνο δικαιώματα.

• Ὅταν ἀρχίσει νά ξεστομίζει βρισιές, ἐσεῖς νά γελᾶτε. Ἔτσι θά τοῦ δώσετε νά καταλάβει ὅτι εἶναι πολύ ἔξυπνο! 

• Μήν τοῦ λέτε ποτέ : "Αὐτό εἶναι κακό ! ". Ἔτσι λένε μόνο τά παλιά μυαλά. Ὅταν ἀργότερα συναντήσει στήν ζωή του δυσκολίες καί θά ὑποστεῖ τό κακό, τότε θά ἔχει τήν βεβαιότητα πώς ἡ κοινωνία εἶναι πού τό ἀδικεῖ. 

• Μαζεύετε ἐσεῖς ὅ,τι παρατάει ἐδῶ κι ἐκεῖ -βιβλία, ροῦχα, παπούτσια... μήν τοῦ πεῖτε ποτέ :" Μάζεψέ τα, βάλ' τα στή θέση τους". Ἔτσι θά πιστέψει πώς ἡ μάνα εἶναι δούλα του, καί πώς γιά ὅλα εἶναι ὑπεύθυνοι πάντα οἱ ἄλλοι.

• Ἀφῆστε το νά βλέπει τά πάντα (προπαντός στήν τηλεόραση ) καί νά διαβάζει τά πάντα, χωρίς ποτέ νά τό καθοδηγεῖτε. Τό παιδί σας εἶναι ἀτσίδα καί ξέρει νά διακρίνει! Ἡ μόρφωσή του θά γίνει ἔτσι πολύ πλατειά! 

• Μήν τοῦ δίνετε καμιά πνευματική ἀγωγή. Νά κοροϊδεύετε μπροστά του τήν πίστη, τήν Ἐκκλησία, τούς παπάδες κι ἐκείνους πού τούς ἀκολουθοῦν. Ὅταν τό παιδί μεγαλώσει , "θά διαλέξει ἀπό μόνο του".

• Δίνετέ του μπόλικο χαρτζιλίκι γιά νά μήν νιώθει κατώτερο ἀπό τούς ἄλλους καί "νά μήν στερηθεῖ ὅ,τι στερηθήκατε ἐσεῖς". Ὅταν μεγαλώσει, θά εἶναι βέβαιο πώς τήν ἀξία στόν ἄνθρωπο τή δίνει τό χρῆμα, ἀδιάφορο πῶς ἀποκτήθηκε.

• Μήν τοῦ λέτε ποτέ: "Κάνε αὐτό" ἤ "Μήν κάνεις ἐκεῖνο", γιατί ἔτσι τό καταπιέζετε , δέν σέβεστε τήν ἐλευθερία του καί τήν προσωπικότητά του. Μπορεῖ μάλιστα νά τοῦ δημιουργήσετε... ψυχικά τραύματα! Ὅταν μεγαλώσει , θά νομίζει πώς ἡ ζωή εἶναι μόνο νά διατάζεις, ποτέ ν' ἀκοῦς.

• Νά τσακώνεστε, νά βρίζεστε, νά προσβάλλετε ὁ ἕνας τόν ἄλλον μπροστά του χωρίς ντροπή. (Μήν ἀνησυχεῖτε, ἔτσι δέν θά τοῦ δημιουργήσετε ψυχικά τραύματα!). Ἀργότερα, ὅταν παντρευτεῖ, θά τοῦ φαίνεται φυσικό νά κάνει τά ἴδια .

• Ὅταν ἀρχίσει νά μπλέκεται στά δίκτυα τοῦ ἐρωτισμοῦ καί τῆς φιληδονίας, ἐσεῖς κλεῖστε τά μάτια σας. Μήν τοῦ μιλήσετε , μήν τό συμβουλέψετε. Ἀφῆστε το νά βγάλει τά μάτια του, ἀφοῦ "αὐτό εἶναι φυσιολογικό". 

• Νά παίρνετε πάντα τό μέρος του μπροστά στούς δασκάλους καί τούς γείτονες. Μήν πιστεύετε ποτέ ὅτι "τό ἀγγελούδι σας" μπορεῖ νά κάνει ἀναποδιές καί ἀτιμίες. Βρίστε ἐκείνους πού φιλικά καί καλοπροαίρετα σᾶς ἀναφέρουν κάτι σχετικό. Εἶναι συκοφάντες καί ζηλιάρηδες.

• Ὅταν θά πᾶτε στό ἀστυνομικό τμῆμα, ὅπου τό μάζεψαν γιατί ἔκλεψε ἤ γιατί πῆρε ναρκωτικά, φωνάξτε δυνατά μπροστά σέ ὅλους ὅτι εἶναι ἕνα παλιόπαιδο, ἕνας ἀλήτης, ὅτι θυσιαστήκατε γιά τό καλό του ἀλλά δέν μπορέσατε ποτέ νά τό συμμαζέψετε. Ἔτσι ἐσεῖς θά βγεῖτε καθαροί.

• Ἑτοιμαστεῖτε γιά μιά ζωή γεμάτη πόνο καί τύψεις. Θά τήν ἔχετε.

Εἰρηναῖος, Ἐπίσκοπος Αἰκατερίνμπουργκ καὶ Ἰρμπίτσκ

Ἀπό ποῦ προέρχεται ἡ σημερινή κρίση;

Μέ ρωτᾶς, ἄνθρωπε τοῦ Θεοῦ, ἀπό ποῦ προέρχεται ἡ σημερινή κρίση, καί τί ση­μαίνει αὐτή. Ποιός εἶμαι ἐγώ γιά νά μέ ρωτᾶς γιά ἕνα τόσο μεγάλο μυστικό; «Μίλα, ὅταν ἔχεις κάτι καλύτερο ἀπό τή σιωπή», λέει ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος. Ὅμως, παρό­λο πού θεωρῶ ὅτι ἡ σιωπή εἶναι τώρα κα­λύτερη ἀπό κάθε ὁμιλία, ὅμως, λόγω ἀγάπης πρός ἐσένα, θά σοῦ ἐκθέσω ἐκεῖνα πού σκέπτομαι περί αὐτοῦ πού ρώτησες.

Ἡ κρίση εἶναι ἑλληνική λέξη, καί σημαί­νει δίκη. Στήν Ἁγία Γραφή αὐτή ἡ λέξη χρησιμοποιεῖται πολλές φορές. Ἔτσι ὁ ψαλ­μωδός λέει: «διά τοῦτο οὐκ ἀναστήσονται ἀσεβεῖς ἐν κρίσει». Σέ ἄλλο μέ­ρος πάλι λέει: «ἔλεος καί κρίσιν ἄσομαί σοι, Κύριε». Ὁ σοφός Σολομώντας γράφει, ὅτι «παρά δέ Κυρίου πάντα τά δίκαια». Ὁ ἴδιος ὁ Σωτή­ρας εἶπε, «ἀλλά τήν κρίσιν πᾶσαν δέδωκε τῶ υἱῶ», ἐνῶ λίγο πιό κάτω λέγει πάλι «νῦν κρίσις ἐστί τοῦ κόσμου τού­του». Ὁ ἀπόστολος Πέτρος γράφει «ὅτι ὁ καιρός τοῦ ἄρξασθαι τό κρίμα ἀπό τοῦ οἴκου τοῦ Θεοῦ».

Ἀντικατάστησε τή λέξη «κρίση» μέ τή λέξη «δίκη» καί διάβασε: «Διά τοῦτο οὐκ ἀναστήσονται ἀσεβεῖς ἐν δίκη» ἤ «ἀλλά τήν δίκην πᾶσαν δέδωκε τῶ υἱῶ» ἤ «νῦν δίκη ἐστί τοῦ κόσμου τούτου» ἤ ὅτι «ἀποδώσουσι λόγον τῶ ἑτοίμως ἔχοντι δικάσαι ζώντας καί νεκρούς». Ἕως τώρα οἱ εὐρωπαϊκοί λαοί χρησιμο­ποιοῦσαν τήν λέξη «δίκη», ἀντί γιά τή λέ­ξη «κρίση», ὅποτε καά νά τούς ἔβρισκε κά­ποια συμφορά. Τώρα ἡ καινούργια λέξη ἀντικατέστησε τήν παλιά, καί τό κατανοη­τό ἔγινε ἀκατανόητο. Ὅταν γινόταν ξηρα­σία, πλημμύρα, πόλεμος ἤ ἔπεφτε ἐπιδημία, ὅταν ἔριχνε χαλάζι, γίνονταν σεισμοί, πνιγ­μοί καί ἄλλες συμφορές, λέγανε «Θεία δί­κη!».

Καί αὐτό σημαίνει: κρίση μέσα ἀπό ξη­ρασίες, κρίση μέσα ἀπό πλημμύρες, μέσα ἀπό πολέμους, μέσα ἀπό ἐπιδημίες κ.λπ. Καί τή σημερινή χρηματικοοικονομική δυ­σκολία ὁ λαός τήν θεωρεῖ ὡς Θεία δίκη, ὅμως δέν λέει ἡ δίκη ἀλλά ἡ κρίση. Ἔτσι ὥστε ἡ δυσκολία νά πολλαπλασιάζεται μέ τό νά γίνεται ἀκατανόητη! Ἐφόσον ὅσο ὀνομαζόταν μέ τήν κατανοητή λέξη «δίκη», ἦταν γνωστή καί ἡ αἰτία, λόγω τῆς ὁποίας ἦρθε ἡ δυσκολία, ἦταν γνωστός καί ὁ Δι­καστής, ὁ Ὁποῖος ἐπέτρεψε τήν δυσκολία, ἦταν γνωστός καί ὁ σκοπός τῆς ἐπιτρεπό­μενης δυσκολίας.

Μόλις ὅμως χρησιμοποι­ήθηκε ἡ λέξη «κρίση», λέξη ἀκαταλαβίστι­κη σέ ὅλους, κανείς δέν ξέρει πιά νά ἐξη­γήσει οὔτε γιά ποιό λόγο, οὔτε ἀπό Ποιόν, οὔτε ὡς πρός τί. Μόνο σ' αὐτό διαφέρει ἡ τωρινή κρίση ἀπό τίς κρίσεις πού προέρ­χονται ἀπό τήν ξηρασία ἤ τήν πλημμύρα ἤ τόν πόλεμο. ή την επιδημία ή τους πνιγμούς ή κάποιους άλλους πειρασμούς.

Μέ ρωτᾶς γιά τήν αἰτία τῆς τωρινῆς κρί­σης, ἤ τῆς τωρινῆς Θείας δίκης! Ἡ αἰτία εἶναι πάντα ἡ ἴδια. Ἡ αἰτία γιά τίς ξηρασίες, τίς πλημμύρες, τίς ἐπιδημίες καί ἄλλα μαστιγώματα τῆς γενιᾶς τῶν ἀνθρώπων εἶ­ναι ἡ αἰτία καί γιά τήν τωρινή κρίση. Ἡ ἀποστασία τῶν ἀνθρώπων ἀπό τόν Θεό. Μέ τήν ἁμαρτία τῆς Θεο-αποστασίας οἱ ἄνθρω­ποι προκάλεσαν αὐτή τήν κρίση, καί ὁ Θε­ός τήν ἐπέτρεψε, ὥστε νά ξυπνήσει τούς ἀνθρώπους, νά τούς κάνει ἐνσυνείδητους, πνευματικούς καί νά τούς γυρίσει πρός Ἐκεῖνον.

Στίς μοντέρνες ἁμαρτίες, μο­ντέρνα καί ἡ κρίση. Καί ὄντως ὁ Θεός χρη­σιμοποίησε μοντέρνα μέσα ὥστε νά τό συ­νειδητοποιήσουν οἱ μοντέρνοι ἄνθρωποι: χτύπησε τίς τράπεζες, τά χρηματιστήρια, τίς οἰκονομίες, τό συνάλλαγμα τῶν χρημά­των. Ἀνακάτωσε τά τραπέζια στίς συναλ­λαγές σ' ὅλον τόν κόσμο, ὅπως κάποτε στόν ναό τῶν Ἱεροσολύμων. Προξένησε πρωτό­γνωρο πανικό μεταξύ ἐμπόρων καί αὐτῶν πού ἀνταλλάσσουν τό χρῆμα. Προκάλεσε σύγχυση καί φόβο. Ὅλα αὐτά τά ἔκανε γιά νά ξυπνήσουν τά ὑπερήφανα κεφαλάκια τῶν σοφῶν τῆς Εὐρώπης καί τῆς Ἀμερικῆς, γιά νά ἔλθουν εἰς ἑαυτούς καί νά πνευματικοποιηθοῦν. Καί ἀπό τήν ἄνεση καί τό ἀγκυροβόλημα στά λιμάνια τῆς ὑλικῆς σι­γουριᾶς νά θυμηθοῦμε τίς ψυχές μας, νά ἀναγνωρίσουμε τίς ἀνομίες μας καί νά προ­σκυνήσουμε τόν ὕψιστο Θεό, τόν ζωντανό Θεό.

Μέχρι πότε θά διαρκέσει ἡ κρίση; Ὅσο τό πνεῦμα τῶν ἀνθρώπων παραμείνει δίχως ἀλλαγή. Ὥσπου οἱ ὑπερήφανοι ὑπαίτιοι αὐτῆς τῆς κρίσης νά παραιτηθοῦν μπροστά στόν Παντοδύναμο. Ὥσπου οἱ ἄνθρωποι καί οἱ λαοί νά θυμηθοῦν, τήν ἀκαταλαβί­στικη λέξη «κρίση», νά τή μεταφράσουν στή γλώσσα τους, ὥστε μέ ἀναστεναγμό καί με­τάνοια νά φωνάξουν: «ἡ Θεία δίκη»!

Πές καί ἐσύ, τίμιε πατέρα, ἡ Θεία δίκη, ἀντί ἡ κρίση, καί ὅλα θά σοῦ γίνουν ξεκά­θαρα.

Ἅγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς (+1956)

(Τό κείμενο ἔχει γραφεῖ πρίν 80 χρόνια.  Τότε πού ἡ Ἀμερική καί ὁ κόσμος ὅλος συγκλονιζόταν ἀπό τό οἰκονομικό κράχ τοῦ 1929)

Τετράδιο 108 * Δεκέμβριος 2008

Πολιτικός γάμος

Μπορεῖ ἕνας ὀρθόδοξος χριστιανός νά κάμει πολιτικό γάμο;

Ἄς ἰδοῦμε πῶς ἀπάντησε στό ἐρώτημα, ἕνας μεγάλος πολιτικός τῆς νεωτέρας Ἑλλάδος, ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος, τό 1930:

«… Ἠμπορεῖ κανείς νά εἶναι Χριστιανός καί νά μή θέλῃ νά κάμῃ ἱεροτελεστία, ἀλλά δέν ἠμπορεῖ νά εἶναι ὀρθόδοξος, διότι ἡ Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία θεωρεῖ τόν γάμον μυστήριον. Δέν ἠμπορεῖς, κύριε, νά μοῦ λέγῃς ὅτι εἶσαι χριστιανός ὀρθόδοξος, ἐφ’ ὅσον δέν δέχεσαι τά δόγματα τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας.

Δέν λέγω, ὅτι εἶσαι ὑποχρεωμένος νά κάμῃς δήλωσιν ἐνώπιον τοῦ ληξιάρχου, ὅτι εἶσαι χριστιανός ὀρθόδοξος, ἀλλ’ ἀφ’ ἧς στιγμῆς ὁμολογεῖς σαυτόν ὀρθόδοξον χριστιανόν, ὀφείλεις νά τελέσῃς τό μυστήριον τοῦ γάμου, διότι ἄλλως δέν ἀνήκεις πραγματικῶς εἰς τό ποίμνιον τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας. Ἀλλά νά μή μοῦ λέγῃ κανείς ὅτι θέλει καί ὀρθόδοξος χριστιανός νά εἶναι, ἀλλά νά μή κάμῃ τόν γάμον μέ ἱεροτελεστία…

Ἐνῶ εἶμαι πλήρως σύμφωνος ὑπέρ τῆς ἐλευθερίας τῆς συνειδήσεως, λέγω μόνον εἰς τόν πολίτην νά εἶναι καί αὐτός εἰλικρινής. Τοῦ λέγω: Θέλεις τήν ἐλευθερίαν τῆς συνειδήσεώς σου; Τήν ἔχεις. Ἀλλά μή μοῦ λέγῃς ὅτι εἶσαι χριστιανός ὀρθόδοξος, ἐφ’ ὅσον δέν ἀναγνωρίζεις καί τά δόγματα καί τά μυστήρια τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας»!

Ἐμεῖς καὶ οἱ «ἄθλιοι»

-Kι ἐσύ ποὺ λὲς ὅτι ἔχεις συντροφιά σου τὸν Θεό, τί θέλεις νὰ κάνει γιὰ σένα τοῦτες τὶς μέρες;

-Νὰ μὲ συγχωρέσει... εἶπε σχεδόν ψιθυριστά ἡ νεαρή γυναίκα, γιὰ νὰ σηκώσει στὴν συνέχεια τὸ βλέμμα της ψηλά. Kι ὕστερα, ἔτσι ὅπως ἦταν κουλουριασμένη μέσα στὰ συντρίμμια τοῦ ἑαυτοῦ της ποὺ τὴν πρόδωσε, ἀφέθηκε στὴν ἀγκαλιά τοῦ μορφέα... σφηνωμένη σχεδόν σὲ μιὰ ἐσοχὴ τοῦ τοίχου πολυκαταστήματος τῆς πλατείας Ὁμονοίας. Ὁ τηλεοπτικός φακός ζουμάρησε στὸ πρόσωπό της, ἀνηφόρισε πρὸς τὸν μαῦρο σκοῦφο ποὺ 'κρυβε τὰ μαλλιά της, κινήθηκε ἀργά γύρω ἀπό τὰ ἐκφραστικά της μάτια καὶ ξαφνικά τὴν περιφρόνησε, ὅπως ἄλλωστε τὴν περιφρονοῦμε κι ἐμεῖς οἱ εὐυπόληπτοι πολίτες τῆς Ἀθήνας ποὺ τὰ βράδια διασταυρωνόμαστε μὲ τὸ βλέμμα τῶν ἀστέγων, δεῖγμα τῆς ἀναβάθμισης τῆς χώρας μας ἀπό ἀναπτυσσόμενη σὲ ἀναπτυγμένη.

Λίγο νωρίτερα, ἡ ρεπόρτερ τοῦ ἰδιωτικοῦ τηλεοπτικοῦ καναλιοῦ ποὺ εἶχε ἐντοπίσει τὴ μαυροντυμένη γυναίκα, τὴν εἶχε ρωτήσει: «Kαλά, δὲν ἔχεις συγγενεῖς;». «Ἔχω μιὰ ἀδελφή στὴν ἐπαρχία». «Kαὶ γιατὶ δὲν σὲ παίρνει μαζί της;». «Αὐτή ξέρει», ἦλθε ἀφοπλιστική ἡ ἀπάντησή της κι ἔμοιαζε αὐτή ἡ ἀπάντηση σὰν ἕνα καινούργιο εἶδος στενογραφίας, ποὺ μόνον αὐτή μποροῦσε νὰ διαβάσει....

Ἦταν ἀκριβῶς ἡ στιγμή πού, μέσα ἀπό τὸ πρόσωπο τῆς ὡραιότερης Ἀθλίας τῶν Ἀθηνῶν, συνειδητοποίησαμε πόσο λίγο μᾶς πῆρε γιὰ νὰ μετατρέψουμε τὸ «ἐμεῖς» στὸ «ἐγώ», πόσο γρήγορα ἀποφασίσαμε νὰ θέσουμε πάνω ἀπ' ὅλα τὸ προσωπικό μας συμφέρον καὶ πόσο εὔκολα βολευτήκαμε στὴν ἀτομικότητα. Μιὰ ἀτομικότητα ποὺ εἶναι ἀποτέλεσμα τοῦ κατακερματισμοῦ τῶν δυτικῶν κοινωνιῶν σὲ ἑκατομμύρια ἰδιωτῶν, οἱ ὁποῖοι ἀπό καιρό τώρα ἔχουν πάψει νὰ εἶναι προετοιμασμένοι γι' αὐτό ποὺ τοὺς ἀναλογεῖ• ἀντιθέτως, ἁρπάζουν ὅ,τι θέλουν, τὴν ὥρα ποὺ τὸ θέλουν, λὲς καὶ ἡ ζωή τους εἶναι ἕνα σοῦπερ μάρκετ, ἀπό τὰ ράφια τοῦ ὁποίου κατεβάζουν ὅ,τι κατά τὴν γνώμη τους μπορεῖ νὰ τοὺς χαρίσει εὐτυχία. Ἄν τοὺς ἐνοχλεῖ ὁ γάμος, παίρνουν διαζύγιο. Ἄν ἔχουν κακή διάθεση, καταφεύγουν σὲ ἀντικαταθλιπτικά κι ἄν ἡ φάτσα τους δὲν εἶναι τέλεια, ἀναζητοῦν καταφύγιο στὴν πλαστική χειρουργική!

Ἴσως τοῦτος ὁ τρόπος τῆς ὑποδοχῆς τοῦ Νέου Ἔτους νὰ μὴ δένει μὲ τὸ lifestyle τῆς πρωτευουσιάνικης ζωῆς μας, τοὺς ξένους σὲφ, τὰ μπρὶκ καὶ τὰ φουά-γκρά μας ἤ τὰ ἐπί τῆς πίστας λικνίσματά μας. Ἀλλά ἔλα ποὺ τὰ λαμπιόνια ἐξακολουθοῦν νὰ φωτίζουν τὸ πρόσωπο τῆς κοπέλας τῆς Ὁμόνοιας, ἡ ὁποία ἀγνοώντας τὰ περί θριάμβου τῆς ἀτομικότητας, ἀναζητεῖ ἀπό τὸν μοναδικό σύντροφό της, τὸν Θεό, νὰ τὴν συγχωρέσει. Kι αὐτό εἶναι, ἴσως, τὸ ὀμορφότερο μήνυμα ἀγάπης καὶ ἐλπίδας γιὰ τὴ νέα χρονιά, μὲ τὴν ὑπενθύμιση ὅτι δὲν φτάνουμε στὴν κορυφή τοῦ ἑαυτοῦ μας παρά μέσω τῶν ἄλλων.

Ρίτσα Μασούρα

(ἐφημερίδα Καθημερινή)

Τετράδιο 109 * Ἰανουάριος 2009

Πάμπλουτος

Ἀγαπητοί Φίλοι τῶν Πολυτέκνων, σᾶς χαιρετῶ καί σᾶς εὔχομαι κάθε καλό ἀπό τόν Θεό!... Ἡ οἰκογένειά μου εἶναι ὅλη καλά. Κανένα οἰκονομικό πρόβλημα δέν ὑπάρχει. Ἔχω στό Βιβλιάριο 230 εὐρώ καί νοιώθω πάμπλουτος! Τέλος τοῦ μήνα περιμένω 805 εὐρώ καθυστερούμενα καί, ἄν ζήσω μέχρι τά Χριστούγεννα, θά πάρω δῶρο 1.100 εὐρώ περί­που.

Φοβοῦμαι μή γίνω φιλάργυρος. Μή γένοιτο! Τό τρίτο κατά σειράν θανάσιμο ἁμάρτημα εἶναι ἡ φιλαργυρία, «ἥτις ἐστίν εἰδωλολατρία». «Κλῖνον τήν καρδίαν μου εἰς τά Μαρτύριά Σου (=τίς Ἐντολές Σου) καί μή εἰς πλεονεξίαν». Ποῦ εἶναι ἡ ἐμπιστοσύνη μας στήν Πρόνοια τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ μας;

Μέ ἕναν μισθό συντηρούμεθα τόσα ἄτομα (8) καί ἔχω καί καταθέσεις! Δέν μᾶς λείπει τίπο­τε. Ἐκτός ἀπό τόν μισθό μου, κάνω καί μεροκάματα τά ἀπογεύματα καί τά Σάββατα. Κυ­ριακή δέν ἐργάζομαι ποτέ. Ἡ Κυριακή εἶναι ἀφιερωμένη στόν Κύριο.

Γι’ αὐτό, ἄν θέλετε, μήν ξαναστείλετε Ἐπιταγή. Δέν υπάρχει οἰκονομικό πρόβλη­μα, ὅπως σᾶς ἐξήγησα.  Ὑπάρχουν ἄλλοι ἐντελῶς ἄνεργοι, χῆρες, ἀνήμποροι γιά ἐργασία κ.λπ.. Εἶναι ἁμαρτία ἐγώ, πού ἔχω καί Βιβλιάριο, νά παίρνω Ἐπιταγή. Τί λόγο θά δώσω στόν Θεό; Ἄς κάμω καί καμμιά κατάθεση στόν Οὐρανό.

Ἀρκετά ὅμως σᾶς κούρασα. Εὔχομαι ὁ Ἅγιος Τριαδικός Θεός μας νά σᾶς ἔχει ὅλους πάντα καλά.

Μέ σεβασμό καί πολλή ἀγάπη ἐν Χριστῶ
Σ. Ζ.

Νομός Καρδίτσας, Αὔγουστος 2008 *

* Ἐπιστολή πρός τό περιοδικό τῆς «Πανελλήνιας Ἑνώσεως Φίλων τῶν Πολυτέκνων» τ. 120 / 2008

Τετράδιο 109 * Ἰανουάριος 2009

Τὸ «παλαιὸ» καὶ τὸ «νέο»

Χωρὶς λόγια…

Τετράδιο 109 * Ἰανουάριος 2009

Ἀγαπητέ Θεέ

Ἀγαπητέ Θεέ, ἄν ζοῦµε µετά τόν θάνατό µας, τότε γιατί νά πεθάνουµε;

Τό ἀντρόγυνο στό διπλανό διαµέρισµα τσακώνεται γιά τά καλά ὅλη τήν ὥρα. Θά ἔπρεπε ν' ἀφήνεις νά παντρεύονται µόνο οἱ πολύ καλοί φίλοι.

Ἀγαπητέ Θεέ, πῶς ἔγινε καί δέν ἐφεῦρες κανένα καινούργιο ζῶο τελευταῖα; Ἔχουµε πάντα τά ἴδια τά παλιά.

Ξέρω πού λέει νά γυρίζεις καί τό ἄλλο σου µάγουλο, τί γίνεται ὅµως ἄν ἡ ἀδερφή σου σέ χτυπήσει στό µάτι;

Ἀγαπητέ Θεέ, ἤθελες πράγµατι ἡ καµηλοπάρδαλη νά εἶναι ἔτσι ἤ µήπως ἔκανες λάθος;

Ἀγαπητέ Θεέ, θά µποροῦσες νά γράψεις µερικές ἀκόµα ἱστορίες;
Τίς διαßάσαµε ὅλες αὐτές πού ἔγραψες καί τίς ξαναρχίσαµε.

Διαßάσαµε ὅτι ὁ Θωµᾶς Ἔντισον ἀνακάλυψε τό φῶς. Ἐγώ νόµιζα ὅτι τό εἶχες ἀνακαλύψει ἐσύ.

Ἀγαπητέ Θεέ, εἶσαι πλούσιος ἤ µόνο διάσηµος;

Ἀγαπητέ Θεέ, πῶς ἤξερες ὅτι ἤσουνα Θεός;

Ἀγαπητέ Θεέ, στίς ἀπόκριες θά ντυθῶ διάßολος. Σέ πειράζει;

Ἀγαπητέ Θεέ, ἡ δασκάλα λέει ὅτι οἱ µέρες ἄλλοτε µικραίνουν κι ἄλλοτε µεγαλώνουν. Δέν µπορεῖς νά καταλήξεις σέ µιά ἀπόφαση;

Ἀντί ν' ἀφήνεις τούς ἀνθρώπους νά πεθαίνουν καί νά φτιάχνεις ἄλλους, γιατί δέν κρατᾶς αὐτούς πού ἔχεις τώρα;

Ἀγαπητέ Θεέ, ἐλπίζω νά µήν ἔχουν καµιά ἰδιαίτερη ἀξία τά µυρµήγκια, γιατί τά πατάω ὅλη τήν ὥρα.

Ἀφοῦ δέν θέλεις οἱ ἄνθρωποι νά λένε κακά λόγια, γιατί τά ἐφεῦρες;

Ἀγαπητέ Θεέ, γιατί πρέπει νά προσεύχοµαι ἀφοῦ ἔτσι κι ἀλλιῶς
ξέρεις τί θέλω; Ἄν ὅµως σ' εὐχαριστεῖ αὐτό, θά προσεύχοµαι.

Ἀγαπητέ Θεέ, εἶναι καλύτερα τ' ἀγόρια ἀπό τά κορίτσια; Ξέρω πώς εἶσαι ἀγόρι, ἀλλά προσπάθησε νά εἶσαι δίκαιος.

 (Γράµµατα πού ἔγραψαν µικρά παιδιά στόν Θεό)

Φευγαλέο ὄνειρο

Ἐάν δέν προσκολληθῆς στά γήινα πράγματα, θά μείνης ἐλεύθερος καί ἀπό τά δεσμά τῶν θλίψεων. Ἄς μή σαγηνεύεται ἡ καρδιά σου ἀπό τά ὑλικά, γιά νά μή γίνη αἰχμάλωτή τους. Μήν ἀναζητᾶς ἀνάπαυσι καί παρηγοριά στίς σαρκικές ἀπολαύσεις, γιατί δέν θ' ἀναπαυθῆς ποτέ σ' αὐτές. Ἀναζήτησε τόν Κύριο, τόν πλάστη καί εὐεργέτη σου. Ὅλα τά ἐπίγεια εἶναι πρόσκαιρα καί ἀπατηλά, μόνο ὁ Θεός καί ἡ ἀγάπη Του μένουν στόν αἰώνα.

Σέ ὧρες μεγάλης θλίψεως καί ἀφόρητου πόνου, ἡ ψυχή, ἐπιζητώντας διέξοδο, στρέφεται, πολλές φορές μέ μανία ἀληθινή, σέ ἐπίγειες παρηγοριές. Ἀναζητᾶ σ' αὐτές τό ἀντίδοτο τοῦ πόνου. Ξεγελασμένη ἔτσι ἀπό τόν διάβολο, ἀφοῦ ἱκανοποιηθῆ γιά λίγο, πέφτει μετά σέ βαθύτερη θλίψη καί ἀπόγνωση. Γιατί ἡ παρηγοριά πού δίνουν τά φθαρτά πράγματα στόν ἄνθρωπο εἶναι κι αὐτή φθαρτή. Γι' αὐτό καί πολλοί πού ἔζησαν ὅλη τους τή ζωή μέσα στίς ἡδονές, φθάνοντας στό τέλος τῆς ζωῆς τους συνειδητοποίησαν πώς τίποτα δέν ἀπόλαυσαν, πώς ὅλα ἦταν φευγαλέο ὄνειρο πού ἄφησε πίσω του μόνο πίκρα.

Ἀδιάκοπα ἡ ψυχή πάσχει καί ὑποφέρει καί βασανίζεται καί παλεύει. Ἀπό τή μιά μεριά οἱ ἐξωτερικές πιέσεις καί τά προβλήματα, πού δέν τήν ἀφήνουν σέ ἡσυχία. Τό ἕνα κακό φεύγει, τό ἄλλο ἔρχεται, τό ἕνα πρόβλημα λύνεται, ἄλλο ἐμφανίζεται. Ἀπό τήν ἄλλη πάλι ἡ ψυχή ταλαιπωρεῖται ἐσωτερικά ἀπό τά πάθη καί τίς συγκρούσεις τους, πού τῆς δημιουργοῦν τύψεις, ἀθυμία, πόνο, θυμό, ταραχή, ἀνησυχία. Ποῦ λοιπόν θά μπορέση ν' ἀκουμπήση λυτρωτικά ἡ ψυχή μέ ὅλα αὐτά; Ποιός θά τῆς δώση εἰρήνη καί ἀνάπαυσι; Ποιός ἔχει τή δυνατότητα νά τῆς ἐμπνεύση ἡρωισμό καί καρτερία γιά τά ἐξωτερικά προβλήματα, ἀλλά καί νά τήν λυτρώση ἀπό τίς ἐσωτερικές συγκρούσεις τῶν παθῶν καί τίς τύψεις; Ποιός;... Ξέρεις ἄλλον ἀπό τόν Κύριό μας, τόν Ἰησοῦ;

Γι' αὐτό λοιπόν νύχτα καί μέρα ἀναζήτα μέ πόνο καί πόθο τόν Κύριο. Ἀναζήτησέ Τον μέχρι νά Τόν βρῆς καί νά Τόν ἀποκτήσης. Ποῦ θά τόν ἀναζητήσης ὅμως; Ψάξε σ' ὅλα τά σημεῖα τῆς γῆς- ζήτησέ Τον στά πέρατα τοῦ κόσμου- ζήτησέ Τον στά πλούτη, στή δόξα, στό σωματικό κάλλος, στίς ἀπολαύσεις καί τίς ἡδονές...  Πουθενά δέν θά Τόν βρῆς. Γιατί Ἐκεῖνος σέ κρατᾶ ὁλόκληρο μέσα στά χέρια Του, κι ἐσύ δέν τό γνωρίζεις. Βρίσκεται ὅλος μέσα σου, κι οὔτε αὐτό τό νιώθεις. Ἡ Βασιλεία τοῦ οὐρανοῦ μέσα σου εἶναι, μήν τήν ψάχνης σ' ἄλλους τόπους.

Ἅγιος Δημήτριος τοῦ Ροστώφ 

Τετράδιο 119 * Νοέμβριος 2009

Kάτι παλιές φωτογραφίες

Προχθές κοίταζα κάτι παλιές φωτογραφίες πού εἶχα φυλάξει σ’ ἕνα χαρτονένιο κουτί. Σ’ αὐτές τίς φωτογραφίες εἶδα καί κάτι συγγενεῖς καί γνωστούς τῆς οἰκογένειάς μου, ἀδύνατους, μέ λεπτά πρόσωπα, καπέλα, σακάκια σταυρωτά καί φαρδιά παντελόνια. Τά μάτια τους εἶχαν τόσο ὡραία ἔκφραση πού φαινόντουσαν μεγάλα. Ἀμέσως ἔκανα τή σύγκριση μέ τούς σημερινούς πού εἶναι πάνχοντροι, προγάστορες καί μέ βλέμμα προκλητικό καί ἀδηφάγο. Καί σκέφτηκα ὅτι οἱ σημερινοί τρῶνε καλά, ἔχουν πολλά πράγματα, σπίτια, αὐτοκίνητα, ψυγεῖα, ἀποχυμωτές, μίξερ κι ἕνα σωρό ἄλλα πού μπερδεύουν τή ζωή τους, τήν κάνουν πιό ἀκριβή, ἀλλά καί εὐάλωτη ἀπό τό ὁποιοδήποτε κράτος. Γιατί ἀπό τήν ὕλη ἀντλεῖται τό χρῆμα. Ἅμα δέν ἔχεις τίποτε, κανείς δέν μπορεῖ νά σέ ἀγγίξει.

Ὅταν παντρευόταν κάποιος παλιά, νοίκιαζε μιά καμαρούλα σέ αὐλή. Εἶχε ἕνα κρεβάτι, δυό καρέκλες, ἕνα τραπέζι, μιά λάμπα πετρελαίου ἤ ἕνα λαμπτήρα 60 κηρίων πού κρεμόταν ἀπό τό ταβάνι. Καί ἔκανε καί παιδιά. Καί μποροῦσε νά τά ἀναστήσει ἔτσι, γιατί εἶχε μηδαμινά ἔξοδα. Ἦταν πλούσιος στή φτώχεια του. Ὅλοι θά ἀναρωτιόμαστε, οἱ πιό παλιοί τουλάχιστον, πῶς μπορούσαμε καί κάναμε τόσα πράγματα ἀφοῦ δέν ὑπῆρχαν χρήματα. Πόσοι καί πόσοι δέν ἔγιναν ποιητές, ζωγράφοι, ἐπιστήμονες, ἐπιχειρηματίες, ξεκινώντας ἀπό τά δωματιάκια στίς αὐλές αὐτές τῶν θαυμάτων.

Τώρα, ὅπως ἔγιναν τά πράγματα, δύσκολα θά μπορεῖς νά ἀναπτυχθεῖς, γιατί σκέφτεσαι τά δευτερεύοντα τῆς ζωῆς. Πῶς νά πληρώσεις τό ἠλεκτρικό, τό νερό, τό πετρέλαιο, τό αὐτοκίνητο, τά τέλη καί τίς εἰσφορές. Ὁ σημερινός ἄνθρωπος δεσμεύεται ἤ καλύτερα παγιδεύεται ἀπό τίς ἀπαιτήσεις τῆς ἴδιας του τῆς ζωῆς. Ἡ εὐτυχία τόν πλησιάζει λίγο καί χάνεται γρήγορα χωρίς νά μπορεῖ νά τήν ἀγγίξει, γιατί συνήθως καραδοκοῦν ὁ φόβος καί ἡ δυστυχία. Τά σκέφτομαι ὅλα αὐτά καί λέω μέσα μου πώς εὐτυχής εἶναι αὐτός πού ἔχει τίς λιγότερες ἀνάγκες. Ὅταν μπαίνεις σ’ ἕνα καινούργιο δωμάτιο πού εἶναι ἄδειο, λές τί ὡραῖο πού εἶναι καί πόσο μεγάλο. Μετά, ὅταν ἀρχίζεις νά τό κατοικεῖς, μαζεύεις πράγματα καί ὕστερα ἀπό χρόνια βλέπεις τόν χῶρο νά ἔχει μικρύνει. Βλέπεις ὅτι ἀδίκως τά μάζευες ὅλα αὐτά τά πράγματα, σοῦ εἶναι ἄχρηστα καί δέν τολμᾶς νά τά πετάξεις μή τυχόν καί τά χρειαστεῖς κάποια στιγμή. Ἔτσι δεσμεύεσαι καί πάσχεις.

Ὁ Τσαρούχης ἔμενε σ’ ἕνα μικρό δωματιάκι στό Παρίσι. Ἐκεῖ ζοῦσε, ζωγράφιζε, ἔτρωγε. Μιά γνωστή του πού τόν ἐπισκέφτηκε, τοῦ λέει: «Βρέ Γιάννη μου, τώρα πού κερδίζεις καί χρήματα, νά καλυτερεύσεις τή ζωή σου καί νά πάρεις ἕναν πιό μεγάλο χῶρο». Κι ὁ Τσαρούχης τῆς ἀπάντησε: «Ἐμένα τό ἑπόμενο στάδιο θά εἶναι νά γίνω κλοσάρ».

Δέν κατάλαβε ἡ κυρία ὅτι δέν τόν ἔνοιαζαν οἱ συνθῆκες τῆς ζωῆς του, ἀλλά ἡ δημιουργία. Ἄς προσπαθήσουμε κι ἐμεῖς λοιπόν μέσα σ’ αὐτή τήν κρίση νά ἐργαζόμαστε, νά δημιουργοῦμε κάτι.

Ἀλέκος Φασιανός

Τετράδιο 125 * Μάϊος 2010

Γιά τόν κουμπαρά μας

Ὁ ἱερομάρτυς Ἀλέξανδρος Παρούσνικωφ νυμφεύθηκε τήν Ἀλεξάνδρα Ἰβάνοβνα καί ἔκαμαν 10 παιδιά. Mέ τά παιδιά του ὁ ἱερέας ἦταν ἐπιεικής. Ποτέ δέν τά τιμωροῦσε, μόνο τούς ἔλεγε: «Mή μαλώνετε, μή μαλώνετε». Ὅταν ἄρχισαν οἱ διωγμοί τῆς σοβιετικῆς ἐξουσίας κατά τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας, ἡ οἰκογένειά τους ἄρχισε νά ζῆ πολύ δύσκολα κι ἄν δέν τούς βοηθοῦσαν οἱ γείτονες δύσκολα θά ἐπιζοῦσαν.

Ὅλα τά μέλη τῆς οἰκογενείας του ἦσαν στερημένα πολιτικῶν δικαιωμάτων καί δέν τούς ἔδιναν δελτίο τροφίμων. Tά κρατικά καταστήματα ἦσαν κλειστά γι᾽ αὐτούς. Kάποτε, παραμονή τῶν Xριστουγέννων, στό σπίτι τους δέν ὑπῆρχε οὔτε ψωμί. Ἡ πρεσβυτέρα καθόταν στό ἄδειο τραπέζι θλιμμένη. Ὁ π. Ἀλέξανδρος ἑτοιμάζεται νά πάει στήν ἀγρυπνία τῶν Xριστουγέννων. Ἀνοίγει τήν πόρτα καί φωνάζει: «Παπαδιά, παπαδιά, πήγαινε ἐκεῖ!» Ἐκείνη βγαίνει καί βλέπει δυό σακκιά μέ ψωμί, πατάτες καί σιμιγδάλι. «Nά ὅ,τι χρειάζεται γιά τήν αὐριανή γιορτή», τῆς λέει ὁ π. Ἀλέξανδρος.

Στά 1920 ἔκαναν κατάσχεση στό μισό τους σπίτι καί ἐγκατέστησαν ἐκεῖ τόν ἀρχηγό τῆς τοπικῆς ἀστυνομίας Mιχαλένκο. Ὁ γιός του ἐργαζόταν στή NKVD, στή Λουμπιάνκα. Ὁ Mιχαλένκο ἀρρώστησε ἀπό φυματίωση ἀπό τήν ὁποία καί πέθανε. Συνήθιζε λοιπόν νά πηγαίνει σέ ἐκεῖνο τό τμῆμα τοῦ σπιτιοῦ ὅπου ζοῦσε ἡ οἰκογένεια τοῦ ἱερέως καί νά φτύνει. Ἡ παπαδιά ἔπεσε μπροστά του στά γόνατα καί τόν παρακαλοῦσε νά μήν τό κάνει αὐτό.

- Ἐμεῖς εἴμαστε φταῖχτες, ἀλλά λυπηθεῖτε τά παιδιά.

- Ἡ παπαδική λέρα πρέπει νά σβήσει, ἀπαντοῦσε.

Σύντομα ἀρρώστησε ἀπό φυματίωση ἕνας γιός του, μετά ἄλλος γιός, μετά ἡ κόρη κι ὕστερα ἄλλη κόρη. Δέν περνοῦσε χρόνος πού νά μή κηδεύει κι ἕνα παιδί της ἡ Ἀλεξάνδρα Ἰβάνοβνα.

Kάποτε ὁ π. Ἀλέξανδρος πήγαινε στό δρόμο κρατώντας τήν κόρη του ἀπό τό χέρι. Oἱ περαστικοί γύριζαν πρός αὐτόν καί τόν ἔφτυναν. Tό κοριτσάκι σφίγγει δυνατά τό χέρι του καί σκέπτεται: «Kύριε, κι ὅμως εἶναι ὁ πιό καλός!». Ὁ πατέρας αἰσθανόμενος τήν ψυχική κατάσταση τοῦ παιδιοῦ του, τῆς λέει ἥσυχα: «Tάνια μου, δέν εἶναι τίποτα! Ὅλα αὐτά εἶναι γιά τόν κουμπαρά μας».

Ἡ οἰκογένεια τοῦ ἱερέα εἶχε μιά ἀγελάδα, ἡ ὁποία, ὅπως σέ ὅλες τίς οἰκογένειες τότε, ἦταν ὁ τροφοδότης τους.

Kάποτε οἱ ἀντιπρόσωποι τῆς ἐξουσίας τήν πῆραν ἀπό τήν αὐλή. Ὁ π. Ἀλέξανδρος ἦταν ἐκείνη τήν ὥρα στόν ναό. Ἐπιστρέφοντας τούς βλέπει ὅλους συγχυσμένους καί ἐρωτᾶ τί συμβαίνει.

-Tή γελάδα μᾶς τήν πῆραν ἀπό τήν αὐλή.

-Πῆραν τήν γελάδα. Ἐλᾶτε γρήγορα ὅλα τά παιδιά, γονατίστε νά ψάλλουμε εὐχαριστήρια δοξολογία στόν Ἅγιο Nικόλαο τόν θαυματουργό.

Ἡ παπαδιά τόν κοίταξε μέ ἀμηχανία.

- Παπᾶ μου…

- Σάσενκα, ὁ Θεός ἔδωσε, ὁ Θεός πῆρε. Ἄς τόν δοξολογήσουμε.

Ἀπό τότε πού δέν ὑπῆρχε πιά γελάδα, κάθε μέρα στήν ἐξώπορτα βρισκόταν ἕνα καλάθι μέ μιά μποτίλια γάλα καί δυό καρβέλια ψωμί. Tά μεγαλύτερα παιδιά γιά πολλή ὥρα κοιτοῦσαν στό παράθυρο, ἔβγαιναν στήν ἐξώπορτα γιά νά μάθουν ποιός τούς φέρνει τό ψωμί καί τό γάλα. Kάποιες φορές παρακολουθοῦσαν μέχρι τή βαθειά νύχτα, ἀλλά δέν κατάφεραν νά δοῦν τόν εὐεργέτη τους. Aὐτό τό θαῦμα τῆς βοηθείας τοῦ Θεοῦ μέ τίς πρεσβεῖες τοῦ Ἁγίου Nικολάου τοῦ θαυματουργοῦ συνεχίστηκε γιά ἀρκετά μεγάλο χρόνο.

Tίς νύχτες συχνά καλοῦσαν τόν π. Ἀλέξανδρο στή NKVD καί τοῦ ἔλεγαν:

- Φῦγε ἀπό τήν ἐκκλησία. Ἔχεις δέκα παιδιά, ἀλλά δέν τά λυπᾶσαι.

- Ἐγώ ὅλους τούς λυπᾶμαι, ἀλλά ὑπηρετῶ τόν Θεό καί θά παραμείνω μέχρι τέλους στήν ἐκκλησία, ἀπαντοῦσε ὁ ἱερεύς.

Συνέβη πολλές φορές τή νύχτα νά βρίσκεται στή NKVD, ἀλλά τό πρωί πήγαινε στήν ἐκκλησία νά λειτουργήσει.

Mετά ἀπό πολλές ταλαιπωρίες ὁ π. Ἀλέξανδρος Παρούσνικωφ καταδικάστηκε σέ τυφεκισμό καί ἐκτελέστηκε στίς 27 Ἰουνίου 1938.

Λίγο πρίν ἀπό τόν θάνατό του ἔγραψε στή γυναίκα καί τά παιδιά του:

«Παιδιά μου, σᾶς φιλῶ ὅλους καί δυνατά σᾶς σφίγγω μέσα στήν καρδιά μου. Nά ἀγαπᾶτε ὁ ἕνας τόν ἄλλο. Nά σέβεστε τούς μεγαλυτέρους, νά φροντίζετε τούς μικροτέρους. Mέ ὅλες σας τίς δυνάμεις νά προστατεύετε τή μητέρα σας. Ὁ Θεός νά σᾶς εὐλογεῖ…»

«Ἀγαπημένη μου Σάσα! Σ᾽ εὐχαριστῶ γιά τήν εὐτυχία ποῦ μοῦ ἔδωσες. Γιά μένα μήν κλαῖς. Aὐτό εἶναι τό θέλημα τοῦ Θεοῦ».

Τετράδιο 126 * Ἰούνιος 2010

Ἐπανάσταση καί μετάνοια

Πιστεύω ὅτι ὅταν κανείς ἀγωνίζεται γιά τά πολιτικά (χωρίς νά τό ἀπορρίπτω, δεδομένου ὅτι κι ἐγώ ἔκανα πορεῖες στούς δρόμους), ὁ ἀγώνας εἶναι γιά ν' ἀλλάξουμε τύραννο, ἄνθρωπο δυνάστη στό κεφάλι μας. Ἡ ἀληθινή ἐπανάσταση γίνεται μέσα μας, ἡ ἀλλαγή τοῦ ἑαυτοῦ μας. Τό 1975 εἶχα ἐπισκεφθεῖ τό Ἅγιον Ὅρος καί εἶχα γνωρίσει τόν γέροντα Παΐσιο. Τοῦ εἶπα λοιπόν:

- Βλέπω νέους πού γιά τίς ἰδέες τους θυσιάζονται, στέκουν ἄφοβα μπροστά στά τάνκς καί δέν φοβοῦνται γιά τήν ζωή τους. Ἐγώ ὑποτίθεται πώς εἶμαι ἕνας χριστιανός πού ἴσως εἶμαι δειλός. Θά ἔβαζα ἄραγε τά στήθη μου μπροστά στά τάνκς γι' αὐτό πού πιστεύω ἤ μήπως δέν κάνω τίποτα;

Τότε ὁ γέροντας Παΐσιος μοῦ εἶπε:

-Τό νά βάλεις τά στήθη σου μπροστά στά τάνκς εἶναι εὔκολο!

Τέτοια ἀπάντηση μέ ἄφησε ἄναυδο. Κεραυνόπληκτος τόν ρώτησα:

- Εἶναι τόσο εὔκολο νά θυσιάζει κανείς τή ζωή του ἔτσι;

- Ναί, εἶπε, εἶναι εὔκολο, γιατί αὐτό δέν ἔχει μετάνοια!

Ἀργότερα κατάλαβα τό νόημα τῆς φράσεως «δέν ἔχει μετάνοια». Σημαίνει ὅτι ἀσχολεῖσαι διαρκῶς μέ ἐξωτερικά προβλήματα, χωρίς νά κάνεις ἐπανάσταση ἐναντίον τῶν παθῶν σου, γιά ν' ἀλλάξεις τόν ἑαυτό σου. Εἶναι εὔκολο νά φωνάζεις: «Ἀλλάξτε ἐκεῖνο, ἀλλάξτε τό ἄλλο», χωρίς ὅμως νά ἀλλάζεις ἐσύ ὁ ἴδιος στό παραμικρό. Ὁ Σαββόπουλος εἶπε κάποτε μία ὡραία κουβέντα: «Ὑπάρχουν κάποιοι ἄνθρωποι πού ἀγωνίζονται νά διώξουν τό νέφος ἀπό τήν Ἀθήνα καί δέν διώχνουν τό νέφος πού ἔχουν μέσα στήν οἰκογένειά τους!». Κατανόησα λοιπόν ὅτι ἡ ἐπανάσταση οὐσιαστικά ξεκινᾶ ἀπό τόν ἑαυτό σου καί τόν μικρό χῶρο πού ἀνήκεις, καί ὕστερα ἐπεκτείνεται σέ κάποιες κοινωνικές ἐπαναστάσεις, ἄν χρειαστοῦν.

Μοναχός  Ἀρτέμιος Γρηγοριάτης

Τετράδιο 131 * Ἰανουάριος 2011

Στήν ἔρημο, παιδί μου!

Ἕνα ἄλλο θαυμαστό πρότυπο ὑπομονῆς εἶναι ἡ κυρά- Βασιλικούλα, πού ἦρθε στό Μοναστήρι, προσκυνήτρια τῆς Παναγιᾶς. Μικροσκοπική, ἀποστεωμένη, σκεβρωμένη, θαρρεῖς σάν τά παλιά σκαριά, τά θαλασσοδαρμένα ἀλλά ἀνίκητα ἀπ’ τόν χρόνο καί τήν ταλαιπωρία, ἔμοιαζε ἡ γριούλα πού ἦρθε νά λειτουργηθεῖ τήν Κυριακή τῶν Μυροφόρων στό Μοναστήρι. Τά μάτια της μισοσβησμένα ἀπό τόν καταρράκτη, φαίνονταν νά διαθέτουν μία ἄλλη ὅραση, πιό ὀξεία καί μακρινή.

Μετά τήν Θεία Λειτουργία ἄνοιξε τήν ψυχή της καί βγῆκαν οἱ θησαυροί τῆς καρδιᾶς της.

«Ἔζησα», εἶπε, «ἕνα μαρτύριο στή ζωή μου, ἀλλά εὐχαριστῶ τόν Κύριο! Ἤμουν ὀρφανή καί μέ πάντρεψε ἕνας θεῖος μου καί μοῦ ‘δωσε ἕναν Γολγοθά! Μιά ζωή ξύλο καί καταφρόνια. Ἔκανα αὐτό τό παιδί, ἀνάπηρο στό μυαλό (εἶπε κι ἔδειξε καθισμένον σέ μιά καρέκλα πιό πέρα ἕναν ἀνάπηρο πνευματικά μέ ἄσπρα μαλλιά). Αὐτός εἶναι ὁ γιός μου. Προσευχηθεῖτε γι’ αὐτόν. Αὐτός θά μέ τραβήξει πάνω, στήν Βασιλεία τοῦ Θεοῦ»!

Κάποια μοναχή τήν ρώτησε:

- Τί νά κάνουμε γιά νά σωθοῦμε, νά κερδίσουμε τήν Βασιλεία τοῦ Θεοῦ, γιαγιά;

- Στήν ἔρημο, παιδί μου!

- Ποιά εἶναι ἡ ἔρημος, γιαγιά;

- Νά βλέπεις καί νά μή βλέπεις, νά ἀκοῦς καί νά μήν ἀκοῦς, καί νά σιωπᾶς!

Ὅσοι τήν ἄκουγαν, θαύμασαν. Μόνον φιλοκαλικός Πατέρας τῆς Ἐκκλησίας θά μποροῦσε νά πεῖ αὐτά τά λόγια, ὁ Ἅγιος Μακάριος ὁ Αἰγύπτιος.

Καί τελείωσε ἐπαναλαμβάνοντας:

-Τήν Βασιλεία τοῦ Χριστοῦ μήν χάσουμε, τήν Βασιλεία Του. Νά μᾶς τραβήξει ἐπάνω νά σωθοῦμε!...

«Ἔκφράσεις τοῦ πνευματικοῦ κόσμου»

Ἔκδοση Ἱερᾶς Μονῆς Παναγίας Βαρνάκοβας

Τετράδιο 164 * Δεκέμβριος 2013

Μόνο ἕνας ἄνθρωπος χρειάζεται

Ἄν σέ κάθε οἰκογένεια ὑπῆρχε ἔστω καί ἕνα πρόσωπο πού ὑπηρετοῦσε τόν Θεό μέ ζῆλο, τί ἁρμονία θά ὑπῆρχε στόν κόσμο! Θυμᾶμαι συχνά τήν ἱστορία κάποιας κοπέλας. Συνήθιζε νά ἔρχεται καί νά συζητᾶμε, τότε πού ἤμουν ἀκόμα στό Μοναστήρι τοῦ Τουμάν. Ἦρθε κάποια μέρα στό Μοναστήρι μαζί μέ ἕνα ὀργανωμένο γκρούπ προσκυνητῶν καί μοῦ διαμαρτυρήθηκε λέγοντας: «Δέν τό ἀντέχω πιά! Οἱ ἄνθρωποι εἶναι τόσο ἀγενεῖς μεταξύ τους!». Καί κατόπιν μοῦ εἶπε ὅτι θά κοίταζε νά βρεῖ ἄλλη δουλειά. Τήν ἀπέτρεψα, λέγοντας ὅτι ἦταν λίγες οἱ δουλειές ἐκεῖνο τόν καιρό καί τά ἐπίπεδα τῆς ἀνεργίας ὑψηλά.

Τῆς εἶπα νά πάψει νά πολεμᾶ τούς συναδέλφους της στή δουλειά. «Μά δέν μάχομαι κανένα!», ἀπάντησε. Τῆς ἐξήγησα ὅτι μολονότι δέν μάχεται κανένα σωματικά, ἐντούτοις μέ τό νά εἶναι δυσαρεστημένη στή θέση της, διεξάγει πόλεμο ἐναντίον τῶν συναδέλφων της μέ τούς λογισμούς της. Ἐκείνη ἀντέτεινε ὅτι κάθε ἄλλη ἀντίδραση θά ὑπερέβαινε τά ὅρια ἀντοχῆς τοῦ καθενός. «Μά ἀσφαλῶς καί τά ὑπερβαίνει», τῆς εἶπα, «ἀλλά δέν μπορεῖς νά τό κάνεις μόνη σου. Χρειάζεσαι τή βοήθεια τοῦ Θεοῦ. Κανείς δέν γνωρίζει ἄν προσεύχεσαι ἤ ὄχι τήν ὥρα τῆς δουλειᾶς σου. Κατά συνέπεια, ὅταν ἀρχίζουν νά σέ προσβάλλουν, μήν τούς ἀντιγυρίζεις τίς προσβολές οὔτε μέ λόγια οὔτε μέ ἀρνητικές σκέψεις. Προσπάθησε νά μήν τούς προσβάλλεις οὔτε κἁν μέ τούς λογισμούς σου∙ προσευχήσου στόν Θεό νά τούς στείλει ἕναν ἄγγελο εἰρήνης. Ζήτησέ Του ἐπίσης νά μήν σέ ξεχάσει καί σένα. Αὐτό δέν θά μπορέσεις νά τό κάνεις ἀμέσως, ἀλλά ἄν προσεύχεσαι πάντοτε ἔτσι, θά δεῖς πῶς θά ἀλλάξουν τά πράγματα μέ τόν καιρό καί πῶς θά ἀλλάξουν ἐπίσης καί οἱ ἄνθρωποι. Κατ' οὐσία, θά ἀλλάξεις κι ἐσύ». Ἐκεῖνο τόν καιρό δέν ἤξερα ἄν ἐπρόκειτο νά δώσει βάση στή συμβουλή μου.

Αὐτό συνέβη στό μοναστήρι τοῦ Τουμάν τό 1980. Τό 1981 μέ ἔστειλαν στό μοναστήρι τῆς Βιτόβνιτσα. Κάποια μέρα στεκόμουν πλάϊ στήν κυδωνιά, ὅταν εἶδα ἕνα γκρούπ προσκυνητῶν νά πλησιάζει. Ἦταν κι ἐκείνη μέσα σ' αὐτό τό γκρούπ καί μέ πλησίασε γιά νά πάρει εὐλογία. Καί νά τί μοῦ εἶπε: «Ἄχ πάτερ! Δέν εἶχα ἰδέα ὅτι οἱ ἄνθρωποι εἶναι τόσο καλοί!». Τή ρώτησα ἄν ἀναφερόταν στούς συναδέλφους της στή δουλειά κι ἐκείνη μοῦ ἀπάντησε θετικά. «Ἄλλαξαν τόσο πολύ πάτερ, εἶναι ἀπίστευτο! Κανείς δέν μέ προσβάλλει πλέον, καί βλέπω καί σέ μένα ἐπίσης τή διαφορά!». Τή ρώτησα ἄν εἶχε εἰρηνεύσει μέ ὅλους καί μοῦ ἀπάντησε ὅτι ὑπῆρχε ἕνα πρόσωπο μονάχα μέ τό ὁποῖο δέν μποροῦσε νά εἰρηνεύσει γιά πολύ καιρό. Κατόπιν, καθώς διάβαζε τά Εὐαγγέλια, ἔφτασε κάποια στιγμή στό σημεῖο ὅπου ὁ Κύριος μᾶς ζητᾶ νά ἀγαπᾶμε τούς ἐχθρούς μας. Καί τότε εἶπε στόν ἑαυτό της: «Θά ἀγαπήσεις αὐτό τό πρόσωπο εἴτε τό θέλεις εἴτε ὄχι, διότι αὐτό εἶναι πού μᾶς ζητᾶ ὁ Κύριος». Καί τώρα, ξέρετε, εἶναι οἱ δύο τους οἱ καλύτεροι φίλοι!

Μακάρι νά ὑπῆρχε ἔστω καί ἕνας τέτοιος ἄνθρωπος σέ κάθε ἐπιχείρηση, ἐργοστάσιο ἤ γραφεῖο! Ἔτσι θά ἀνοιγόταν ὁ δρόμος πρός τήν εἰρήνη. Μόνο ἕνας ἄνθρωπος χρειάζεται, ἕνας ἄνθρωπος συνδεδεμένος προσευχητικά μέ τόν Θεό, καί θά ἔχουμε παντοῦ εἰρήνη - στήν οἰκογένεια, στή δουλειά, στήν κυβέρνηση καί παντοῦ. Ἡ παρουσία ἑνός τέτοιου ἀνθρώπου εἶναι πού μπορεῖ νά μᾶς ἐλευθερώσει ἀπό ζοφερούς καί δυσβάστακτους λογισμούς.

Γέρων Θαδδαῖος  τῆς Βιτόβνιτσα (1914-2003)

Τετράδιο 159 * Ἰούνιος 2013