Ὁ Σταυρός τοῦ Κυρίου καί ἡμῶν

Ἐνταῦθα ὁ λόγος εἶναι περί τοῦ Σταυροῦ τοῦ Χριστοῦ και ἡμῶν.

Καί Α. Ὁ Σταυρός τοῦ Χριστοῦ.

Τρία πρόσωπα εἶναι σπουδαῖα ἐνταῦθα. Ὁ Χριστός, ὁ Ἀπόστολος Πέτρος καί ὁ Διάβολος. Ὁ Χριστός καί ὁ Πέτρος εἶναι τά ἁγιώτερα πρόσωπα εἰς τήν γῆν καί τόν Οὐρανόν. Ὁ Διάβολος εἶναι τό βρωμερώτερον πρόσωπον ἐδῶ καί εἰς τόν ἂλλον κόσμον. Ὁ Χριστός ὀνομάζει τόν Ἀπόστολον Πέτρον διάβολον! Πόσον τρομερόν εἶναι τό πράγμα, ἂν σκεφθῶμεν, ὃτι ὁ Ἀπόστολος Πέτρος ὠνομάσθη διάβολος, διότι δέν ἠθέλησε νά σταυρωθῆ ὁ Χριστός ἀπό ἀγάπην του πρός Αὐτόν. Ὀνομάζει δέ ὁ Χριστός τόν Ἀπόστολον Πέτρον διάβολον, διότι εἶχε μεγάλην ἐπιθυμίαν νά σταυρωθῆ, ἳνα ἐξιλεώσῃ ἡμᾶς ἒναντι τοῦ Πατρός του διά.τό προπατορικόν ἁμάρτημα τοῦ Ἀδάμ. Ἐρωτᾶται ὃμως. Διατί ἒχει τόσην ἐπιθυμίαν νά σταυρωθῆ ὁ Χριστός, ὣστε ὀνομάζει τόν Ἀπόστολον Πέτρον διάβολον καί δέν συγχωρεῖ τό ἁμάρτημα μας διά λόγου, ἀλλά δι’ αἳματος σταυρικοῦ; Ἰδού! Μέ τόν σταυρικόν θάνατον τοῦ Χριστοῦ φαίνονται δύο ἀντίθετα πράγματα τοῦ Θεοῦ καί τοῦ ἀνθρώπου.

Πρῶτον τοῦ Θεοῦ.

Διά τοῦ σταυρικοῦ θανάτου φαίνονται ἡ αὐστηρότης τῆς θείας δικαιοσύνης καί ἡ θεία εὐσπλαγχνία. Ἡ Δικαιοσύνη του! Δέν ἦτο ἂλλος καταλληλότερος τρόπος ἐκφράσεως τῆς θείας δικαιοσύνης ἐν τῆ ὑψίστῃ αὐστηρότητι παρά διά μίαν μόνην ἁμαρτίαν τῶν πρωτοπλάστων καί ἐκείνην πρό χιλιάδων ἐτῶν καί κατά πρώτην φοράν γενομένην καί εἰς μορφήν μικρᾶς βαρύτητος – βρῶσις ἀπηγορευμένου καρποῦ! - νά ὑποστῆ ὁ μονογενής Του Υἱός τήν ἐσχάτην τῶν ποινῶν, τόν θάνατον και τοῦτον ἐν τῆ ἀτιμωτική καί πολυωδύνῳ μορφῆ τοῦ σταυροῦ! Ἀλλά ταυτοχρόνως δέν ὑπάρχει καλλίτερος τρόπος ἐκφράσεως τῆς θείας εὐσπλαγχνίας πρός τούς ἁμαρτωλούς ἀπό τοῦ νά μή πάθῃ τίποτε ἀπό τήν ποινήν ταύτην ὁ ἁμαρτήσας ἂνθρωπος ἀλλά ὁ ἀναμάρτητος Ἰησοῦς, ἡμεῖς δέ νά σωζώμεθα δωρεάν οὐχί διά λόγου, ἀλλά διά τοῦ αἳματος τοῦ σταυρωθέντος Ἰησοῦ. Ὣστε μέ τόν σταυρικόν θάνατον Του ὁ Χριστός ἒδειξε τήν αὐστηρότητα τῆς θείας δικαιοσύνης κατά τῆς ἁμαρτίας καί τήν μεγάλην Του ἀγάπην πρός τούς ἁμαρτωλούς. Πόσον ἐπιτυχής καί ἀνάγλυφος εἶναι ὁ τραγικός συνδυασμός τῶν δύο ἰδιοτήτων τοῦ θεοῦ δικαιοσύνης καί ἀγάπης ἐν τῶ σταυρῶ!

Δεύτερον. Τοῦ ἀνθρώπου:

Ὁ Σταυρός ὃμως τοῦ Κυρίου συνδυάζει καί ζυγίζει και δύο ἂλλας ἀντιθέσεις, αἳτινες ὑπάρχουσιν εἰς τόν ἂνθρωπον, τήν βρωμιά του καί τό μεγαλεῖον του. Βρωμιά εἶναι αἱ ἁμαρτίαι του και μεγαλεῖον του εἶναι ἡ ἀξία τῆς ἀνθρωπίνης ψυχῆς. Πόσον βαρεῖα εἶναι και τί ζυγίζει ἡ ἁμαρτία, μία ζυγαριά μόνον ἠδύνατο νά τά ζυγίση, ἓνας μεγάλος ζυγιστής ἠδύνατο νά κρατήσῃ εἰς τό χέρι του τήν ζυγαριάν αὐτήν καί εἰδικά δράμια ἒπρεπε πρός τοῦτο νά εὑρεθῶσι.

Καί αὐτά εἶναι: Ζυγός μέν ὁ Σταυρός, ζυγιστής ὁ θεάνθρωπος Ἰησοῦς καί δράμια τό αἷμα Του! Δέν ὑπάρχει βαρύτερον πράγμα ἀπό τόν σταυρόν, δέν ὑπάρχει δυνατώτερος ἀπότόν Θεόν. Δέν ὑπάρχουν ἐλαφρότερα δράμια, ὣστε νά ζυγίζουν καί τά ἐλάχιστα βάρη, βαρύτερα δράμια, ὣστε νά ζυγίζουν μεγάλα βάρη ἀπό τό αἷμα τοῦ Χριστοῦ. Καί τά τρία αὐτά ἐζύγισαν τήν μίαν, τήν πρώτην τήν πρό χιλιάδων ἐτῶν ἁμαρτίαν καί ἐχύθη τόσον καί τοιοῦτον αἷμα. Πόσον βαρεῖα εἶναι ἡ ἁμαρτία!

Ἀλλά ὁ σταυρός δηλοῖ καί τήν ἀξίαν τῆς ἀνθρωπίνης ψυχῆς. Ἰδού πῶς! Προκειμένου νά καθαρίσωμέν οἱονδήποτε ὓφασμα ἐξετάζομεν πόσον θά μᾶς στοιχίσουν τά καθαριστικά. Ἑπομένως ἀπό τήν ἀξίαν τοῦ καθαριστικοῦ μέσου ἐξάγεται ἡ ἀξία τοῦ καθαριζομένου ὑφάσματος. Καί ἐδῶ καθαρτήριον μέσον εἶναι τό αἷμα τοῦ Χριστοῦ. Καθαριζόμενον πρᾶγμα ἡ ψυχή μας. Ἂπειρη εἶναι ἡ ἀξία τοῦ αἳματος τοῦ Χριστοῦ; Ἂπειρη εἶναι καί ἡ ἀξία τῆς ψυχῆς μας. Ὣστε ἰδού ὁ σταυρός δεικνύει τό βάρος τῆς ἁμαρτίας, τήν ἀξίαν τοῦ ἀνθρώπου! Ἑπομένως ὁ σταυρός δηλοῖ πόσον δίκαιος καί ἀγαθός εἶναι ὁ Θεός, πόσον βάρος ἒχει ἡ ἁμαρτία καί ἀξίαν ὁ ἂνθρωπος!

Β. Οἱ ἰδικοί μας σταυροί:

Τό ἲδιον και οὗτοι φανερώνουν: Τήν ἀγάπην καί δικαιοσύνην τοῦ Θεοῦ, τήν ἀξίαν καί τήν βρωμιάν μας. Καί συγκεκριμένως. Ἒχεις και σύ τά σταυρουλάκια σου. Πτωχείαν, ἀσθένειαν, γείτονα κακόν, νοικάρην ὀχληρόν, ἀδελφόν καί συγγενῆ ἰδιότροπον, ἂνδρα ἢ γυναῖκα τύραννον, φίλον συκοφάντην, συνάδελφον κουτσομπόλην ἢ ὑβριστήν, κ.λ.π. Μέσα εἰς αὐτά θά φανῆ ἡ ἀγάπη καί ἡ δικαιοσύνη τοῦ Θεοῦ ἡ ἀξία σου καί ἡ βρωμιά σου. Πράγματι! Πότε ὁ Θεός θά δείξη τήν ἀγάπην Του πρός ἐσέ; Ὃταν εἶσαι πτωχός, ἀσθενής, ὃταν ἒχεις γείτονα ὀχληρόν, ὃταν ἀδικῆσαι ἀπό τόν ἂνδρα σου, τήν γυναῖκα σου, τόν φίλον σου, τόν συνάδελφον σου. Ὃταν δέν ἀδικῆσαι, δέν ὑπάρχει λόγος νά ἐκδηλωθῆ τόση ἀγάπη τοῦ Θεοῦ! Πότε σύ χαϊδεύεις τό μάτι σου, τό χέρι σου, τό πόδι σου; Ὃταν ἒχῃ πληγήν τινα. Πότε ἡ μητέρα φιλεῖ τό παιδί της καί ἐκδηλοῖ τήν ἀγάπην της; Ὃταν ἀσθενῆ. Τό ἲδιον κάμνει καί ὁ Θεός πρός ἡμᾶς, ὃταν ὑποφέρωμεν.

Εἰς τούς σταυρούς μας δέν φαίνεται μόνον ἡ ἀγάπη Του ἀλλά καί ἡ δικαιοσύνη Του. Πόσοι ἀπό τούς σταυρούς αὐτούς εἶναι τιμωρία μας! Σέ κουτσομπολεύει αὐτή, διότι καί σύ κάποιον ἂλλον κουτσομπόλευσες. Σε συκοφαντεῖ ἐκεῖνος, διότι καί σύ εἰς κάποιον λόγον συκοφαντίας ἐξετόξευσες.. Eἶσαι ἀσθενής; Ἀποκλείεται, ὣστε ἀπό τῶν πολλῶν σου ἁμαρτιῶν νά ἀσθενῆ τό σῶμα; Εἶσαι πτωχός; Ἀποκλείεται ἡ τεμπελιά, ἡ σπατάλη νά σ’ ἒφερον εἰς τό σημεῖον αὐτό; Εἶναι τύραννος ὁ ἂνδρας σου; Ποῦ ξέρω ἂν τόν βασανίζῃς καί σύ μέ τούς ἰδικούς σου γυναικείους τρόπους; Εἶσαι ἐν τάξει, εἰς αὐτά καί ἀδικεῖσαι; Αἲ, τότε θά ἐκδηλωθῆ ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ πρός σέ.

Ἀλλά εἰς τούς σταυρούς αὐτούς φαίνεται ἡ βρωμιά μας καί ἡ ἀξία μας ἐπάνω εἰς τήν πίεσιν τῆς ἀδικίας, τῆς συκοφαντίας, τῆς πτωχείας, τῆς ἀσθενείας, θά ξεράσῃς ὃ,τι ἒχεις μέσα σου κατά τοῦ γείτονα σου, τοῦ ἰδιοκτήτου σου, τοῦ νοικάρη, τοῦ φίλου, τοῦ συναδέλφου σου, τῆς φίλης. Τότε θά δείξης καί τό μεγαλεῖον τῆς ψυχῆς σου διά τῆς ὑπομονῆς εἰς τήν πτωχείαν καί νόσον, διά τῆς μεγαλοκαρδίας σου εἰς τούς συκοφάντας σου, διά τῆς σιωπῆς εἰς τάς ἐξάψεις τοῦ θυμοῦ τοῦ ἀνδρός σου, διά τῆς συγγνώμης σου πρός τούς βλάψαντάς σε, γενικῶς διά τῆς προσπαθείας σου νά ρίπτῃς νερό καί ὂχι λάδι στή φωτιά. Ἰδού καί οἱ δικοί μας σταυροί, καθρέπται τῆς ἀγάπης καί δικαιοσύνης τοῦ Θεοῦ, τῆς. βρωμιᾶς καί τοῦ μεγαλείου μας! Ἰδού διατί ό Χριστός τόσον πολύ ἐπεθύμει νά σταυρωθῆ, ὣστε νά εἲπῃ τόν Πέτρον, ὃστις τοῦ συνέστησε, νά μή σταυρωθῆ, Διάβολον. Ἰδού διατί συνέστησεν, ὃτι πρέπει νά προσέχωμεν εἰς τούς σταυρούς μας, ὣστε νά ὑπομένωμεν αὐτούς.

Παράδειγμα σπουδαιότατο καί εἰκών φωτεινοτάτη, πόσον ἡ θλίψις, ἐξαγνίζει τόν ἂνθρωπον καί ἀναδεικνύει, τόν Θεόν, εἶναι ὂχι μόνον τῶν ἁγίων, οἱ ὁποῖοι διά τῶν βασάνων ἐξελαμπικαρίσθησαν ὡς χρυσός ἐν χωνευτηρίῳ, ἀλλά καί κατά τόν κατακλυσμόν. Κατά τόν κατακλυσμόν δηλαδή τοῦ Νῶε, ὃσον ὁ κατακλυσμός ἐμεγάλωνε, τόσον ἡ κιβωτός τῶν 8 δικαίων ψυχῶν ἀνυψοῦτο εἰς ὑψηλότερον ὓψος. Ὃσο περισσότεροι ἀσεβεῖς ἐπνίγοντο, τόσον ἡ κιβωτός τῆς σωτηρίας τῶν δικαίων ἢγγιζε πρός τόν Οὐρανόν. Τό γεγονός τοῦτο εἶναι ἐκφραστικωτάτη εἰκών τῆς δικαιοσύνης τοῦ θεοῦ πρός τούς ἁμαρτωλούς, ἀγάπης Του πρός τούς δικαίους καί δεῖγμα τῆς ἀνθρωπίνης βρωμιᾶς, ἀλλά καί ἀξίας, ἀφοῦ 8 ἂνθρωποι ἐσώθησαν μέσα εἰς τόσην κοσμοχαλασιά.

Μ ί α ἀ π ο ρ ί α.

Εἶπεν ὁ Χριστός τόν Ἀπόστολον Πέτρον Σατανᾶν. Ἑπομένως ἐπιτρέπεται καί ἡμεῖς νά εἲπωμεν τόν ἂλλον Σατανᾶν ἢ νά. διαβολοστείλωμεν ἂλλον, ἂνθρωπον;

Ἀπαντῶ. 1) Ό Χριστός θά στείλῃ εἰς τόν Διάβολον κατά τήν μεγάλην Κρίσιν, ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἰργάσθησαν αὐτόν διά τοῦ «ὑπάγετε ἀπ’ἐμοῦ οἱ κατηραμένοι εἰς τό πῦρ τό αἰώνιόν τό ἡτοιμασμένον τῶ διαβόλῳ καί τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ». Ἑπομένως ὁ Χριστός ἒχει δικαίωμα νά στείλῃ ἀνθρώπους, ὑπηρέτας τοῦ Σατανᾶ, εἰς τόν Σατανᾶν, διότι ἡ παγγνωσία του γνωρίζει ἂν ὁ Α εἶναι διάβολος ἢ ἀξίζει νά πάῃ εἰς τόν διάβολον, ἐνῶ ἡμεῖς οὒτε γνῶσιν οὒτε δικαίωμα ἒχομεν. 2) Ὁ Χριστός εἶπε τόν Ἀπόστολον Πέτρον Σατανᾶν, διότι τοῦ εἶπε νά μή σταυρωθῆ. Σύ ὃμως λέγεις τόν ἂλλον Σατανᾶν, διότι σέ σταυρώνει. Πόση διαφορά!

Ἀρχιμ. Ἰωὴλ Γιαννακόπουλος

Θαυμαστὴ παρρησία

Κάποιος Μητροπολίτης συνήθιζε κάθε χρόνο νὰ καλῆ σὲ γεῦμα τοὺς Ἐφημέριους μαζὶ μὲ τὰ μέλη τῶν Ἐκκλησιαστικῶν Συμβουλίων τῆς ἕδρας τῆς Μητροπόλεως. Κατὰ τὰ γεύματα αὐτὰ γινόταν ἀπὸ τὸν Ἐπίσκοπο «Ἔκθεση τῶν Πεπραγμένων» ἀπὸ αὐτὸν «ἐν τῇ Ἱερᾷ Μητροπόλει» καὶ ἀκολουθοῦσε ἄφθονο «λιβάνισμα» ἀπὸ τοὺς παρισταμένους, ἀπὸ τοὺς ὁποίους κάποιοι, σημειωτέον, ἀποχωρώντας ἐλεεινολογοῦσαν τοὺς ἑαυτούς των —γιὰ τὰ ἐγκώμια— καὶ τὸν Ἐπίσκοπο — γιὰ τὶς ἀφόρητες περιαυτολογίες. Τὸ σωτήριο λοιπὸν ἔτος ..., ὁ π. Ἰωὴλ Γιαννακόπουλος βρέθηκε στὴν ἕδρα τῆς Μητροπόλεως ἐκείνης καὶ κλήθηκε ἐγγράφως ἀπὸ τὸν Ἐπίσκοπο, μὲ τὸν ὁποῖο γνωριζόταν ἀπὸ χρόνια, στὸ ἐν λόγῳ γεῦμα. Ὁ π. Ἰωήλ, ἀφοῦ πληροφορήθηκε ἀπὸ κάποιον Ἱερέα τί ἀκριβῶς συνέβαινε κάθε χρόνο σ' αὐτὰ τὰ γεύματα, ἀπάντησε ἐγγράφως: «Σεβασμιότατε· εὐχαριστῶ θερμὰ γιὰ τὴν πρόσκλησή Σας νὰ παραστῶ στὸ γεῦμα Σας καὶ νὰ ἀκούσω τὴν «Ἔκθεση τῶν Πεπραγμένων» Σας. Ἐπιτρέψτε μου ὅμως νὰ μὴν ἔλθω, διότι σὲ γεύματα τέτοιας φύσεως πλήττω»!!! (Καὶ «ὁ ἀκηκοὼς μεμαρτύρηκε καὶ ἀληθινὴ ἐστὶν ἡ μαρτυρία αὐτοῦ...»). Δικαιολογώντας δὲ σὲ κάποιο φίλο του αὐτὴ τὴν ἀπάντηση, ἔλεγε: «Νὰ ἐπρόκειτο, κατὰ τὸ γεῦμα, νὰ ποῦμε δύο ὠφέλιμες σκέψεις ἀπὸ τὴ Γραφὴ ἢ τοὺς Πατέρες, νὰ πάω μὲ ὅλη μου τὴν ψυχή. Ἀλλὰ νὰ πάω γιὰ νὰ ἀκούω ἐπὶ δύο ἢ τρεῖς ὧρες ἐπαίνους καὶ κολακεῖες, ἔ, ὄχι!»

Ἀρχιμ. Ἐπιφάνιος Θεοδωρόπουλος

Ἀνέκδοτα π. Ἰωὴλ Γιαννακοπούλου

Πουθενὰ ἀλλοῦ δὲν πιστεύω

Συζήτησις π. Ἰωὴλ μετά τινος φίλου αὐτοῦ:

-Διὰ τὸ θέμα αὐτό, πάτερ Ἰωήλ, νομίζω ὅτι δύνασθε νὰ βασισθῆτε εἰς τὸ δεῖνα πρόσωπον.

-Τὸ πρόσωπον αὐτὸ καλὸ εἶναι, δὲν ἀντιλέγω. Καὶ εἶναι ὁλοψύχως ἀφιερωμένο εἰς ἐμὲ καὶ τὸ ἔργον μου. Ὅμως αὐτὰ γιὰ σήμερα. Αὔριο δὲν ξεύρομε τι γίνεται. Οἱ ἄνθρωποι ἀλλάζουν.

-Αἴ, ὄχι! Αὐτὸ τὸ πρόσωπο εἶναι ἄξιο πάσης ἐμπιστοσύνης. Δὲν πρόκειται νὰ ἀλλάξη ποτὲ διαθέσεις ἀπέναντί σας. Ἐγὼ πιστεύω εἰς τὴν σταθερότητα αὐτοῦ τοῦ προσώπου.

-Ἐγὼ ὅμως πιστεύω μόνον εἰς ἕνα Θεὸν Πατέρα, Παντοκράτορα… Πουθενὰ ἀλλοῦ δὲν πιστεύω.

π. Ἐπιφάνιος Θεοδωρόπουλος

Ἀνέκδοτα Ἀρχιμανδρίτου Ἰωὴλ Γιαννακοπούλου

Χριστιανισμὸς - Κομμουνισμὸς

Συζήτησις π. Ἰωὴλ μετά τινος κομμουνιστοῦ:

-Καὶ ὁ Χριστιανισμός, πάτερ μου, Κομμουνισμὸς εἶνε. Εἰς τὸν Κοινωνικὸν τομέα δὲν ὑπάρχει μεταξύ των καμμία διαφορά. Καὶ οἱ δύο θέλουν ἰσότητα, ἀδελφότητα, κοινωνικὴ δικαιοσύνη.

-Ὑπάρχει κάποια διαφορούλα.

-Ποία;

-Ὁ Χριστιανισμὸς λέγει εἰς τὸν ὀπαδόν του: Διατί νὰ ἔχης ἐσύ, καὶ νὰ μὴν ἔχη αὐτός; Λοιπόν, δῶσ΄του! Ὁ Κομμουνισμὸς λέγει εἰς τὸν ὀπαδόν του: Διατί νὰ ἔχη αὐτός, καὶ νὰ μὴν ἔχης ἐσύ; Λοιπόν, πάρ’του!  Κατάλαβες τὴν διαφορά;

***

Συζήτησις μετ’ ἄλλου κομμουνιστοῦ:

-Ἄν ἐπικρατήσωμε ἐμεῖς, πάτερ Ἰωήλ, θὰ φέρωμε ἰσότητα!

-Ἰσότητα θὰ φέρετε, ἤ ἴσωμα θὰ τὰ κάνετε;

π. Ἐπιφάνιος Θεοδωρόπουλος

Ἀνέκδοτα Ἀρχιμανδρίτου Ἰωὴλ Γιαννακοπούλου

Νὰ τὸ μάθης ἀπὸ μέσα

Ἀπάντησις τοῦ π. Ἰωὴλ εἰς πρόσωπον δυσκολευόμενον νὰ συγχωρήση ἄνθρωπον βλάψαντα αὐτό:

-Νὰ μάθης καλὰ τὸ «Πάτερ ἡμῶν». Ἀκοῦς;

-Τὸ «Πάτερ ἡμῶν» τὸ ξέρω, δέσποτά μου, ἀπ’ ἔξω ἀπὸ τότε ποὺ ἤμουν παιδί.

-Ἀπ’ ἔξω τὸ ξέρεις, ἀλλὰ δὲν τὸ ξέρεις ἀπὸ μέσα.

-Τι ἐννοεῖτε;

-Δὲν ξέρεις τὸ νόημά του. Μηχανικὰ τὸ ἀπαγγέλλεις. Ἄν τὸ ἤξερες ἀπὸ μέσα, θὰ συγχωροῦσες προθυμότατα τὸν πλησίον σου, διότι ἄλλως δὲν ὑπάρχει περίπτωσις νὰ συγχωρηθῆς καὶ σὺ ἀπὸ τὸν Θεὸν διὰ τὰς ἁμαρτίας σου. Τὸ «ἄφες ἡμῖν τὰ ὀφειλήματα ἡμῶν ὡς καὶ ἡμεῖς ἀφίεμεν τοῖς ὀφειλέταις ἡμῶν» αὐτὸ σημαίνει. Λοιπὸν νὰ μάθης τὸ «Πάτερ ἡμῶν» ἀπὸ μέσα. Σύμφωνοι;

π. Ἐπιφάνιος Θεοδωρόπουλος

Ἀνέκδοτα Ἀρχιμανδρίτου Ἰωὴλ Γιαννακοπούλου

Μικροί ὁδοδεῖκτες

Χωρίς σταυρό, κανείς δέν πάει στόν παράδεισο. Ὅμως, τόν σταυρό μας πρέπει νά τόν σηκώνουμε καί ὄχι νά τόν σέρνουμε! Γιά νά σηκώσεις τόν σταυρό σου, πρέπει νά δεῖς τό θέμα πού σέ ἀπασχολεῖ, πνευματικά σωστά.

Ἄς πάρουμε γιά παράδειγμα ἕνα τραπέζι. Ἄν τό πιάσεις ἀπό τή μία ἄκρη, πολύ δύσκολα θά μπορέσεις νά τό σηκώσεις, μέ πολύ κόπο καί γιά λίγο, ἔστω καί ἄν διαθέτεις καταπληκτική μυϊκή δύναμη. Ἄν ὅμως τό πιάσεις μέ τά δυό σου χέρια, καί μάλιστα ἀπό τή μέση, καί εὔκολα θά τό σηκώσεις καί εὔκολα θά τό μεταφέρεις ἐκεῖ πού θέλεις.

Ἄς φροντίζουμε λοιπόν νά σηκώνουμε τόν σταυρό μας πνευματικά σωστά. Τότε ὁ σταυρός εἶναι «ἐλαφρός καί χρηστός».

*

Νά ἔχετε διαφάνεια. Νά εἶστε εἰλικρινεῖς. Πέρα γιά πέρα. Τό ναί νά εἶναι ναί. Καί τό ὄχι, ὄχι.

Μή ξεχνᾶτε ποτέ τοῦτο:

Ὅ,τι ἔχετε στήν καρδιά, δέν ὑποχρεοῦστε νά τό ἔχετε καί στά χείλη. Μά, ὅ,τι ἔχετε στά χείλη, εἶναι ἀπαραίτητο νά τό ἔχετε καί στήν καρδιά.

*

Εὐτυχής εἶναι ἐκεῖνος πού βάζει τόν ἑαυτό του κάτω ἀπό ἄλλον, ἐκεῖνος πού κάνει ὑπακοή.

*

Δέν ὑπάρχει μεγάλη καί μικρή ἁμαρτία. Μικρή ἤ μεγάλη, ἡ ἁμαρτία εἶναι πάντοτε ἁμαρτία. Οἱ πολλές μικρές ἁμαρτίες μᾶς κάνουν μεγαλύτερο κακό ἀπό ὅ,τι μιά μεγάλη, γιατί οἱ μικρές περνοῦν ἀπαρατήρητες καί ἔτσι δέν φροντίζουμε νά τίς διορθώσουμε.

Ἡ μεγάλη ἁμαρτία «ἐνώπιόν μου ἐστί διά παντός». Ὅπως π.χ. ὁ κισσός σέ ἕνα δέντρο! Εὔκολα φαίνεται. Καί φωνάζει, ὅτι πρέπει νά τόν κόψουμε, ἄν δέν θέλουμε νά ξεραθεῖ τό δέντρο. Ἐνῶ τά μικρά παρασιτικά χορταράκια στόν κορμό του, τά καταφρονοῦμε.

*

Μή βάζετε τή μύτη σας παντοῦ. Ὠφέλεια θά ἔχετε, ἄν τή μύτη σας τή βάλετε στίς μυρωδιές τῶν ἄλλων, καί στίς δικές σας βρωμιές.

Ὁ Χριστιανός δέν εἶναι καρπαζοεισπράκτορας. Ὅταν σᾶς ἀδικοῦν, ἔχετε δικαίωμα νά ζητᾶτε δικαιοσύνη. Μά, εἴτε τήν βρίσκετε εἴτε ὄχι, ὀφείλετε νά ἔχετε ἀγάπη καί νά συγχωρεῖτε. Γιατί τό τέλειο εἶναι ἡ ἀγάπη.

Ὁ Κύριος μιά φορά ζήτησε ἀδικούμενος δικαιοσύνη γιά νά τήν ἁγιάσει. «Εἰ κακῶς ἐλάλησα, μαρτύρησον περί τοῦ κακοῦ, εἰ δέ καλῶς, τί μέ δέρεις»;

*

Τόν ἀδελφό σου, θά τόν βοηθήσει καί θά τόν φωτίσει μόνο τό παράδειγμά σου, δηλαδή ἡ συνέπειά σου μεταξύ λόγων καί ἔργων σου.

*

Νά μήν ὑπερηφανεύεστε, ὅταν σᾶς ἐπαινοῦν. Καί νά μήν πικραίνεστε, ὅταν σᾶς κατηγοροῦν. Νά σᾶς ἐνδιαφέρει μόνο, τί γνώμη ἔχει ὁ Θεός, ὁ ἐτάζων καρδίας καί νεφρούς. Οἱ ἄνθρωποι δέν γνωρίζουν τήν ἀλήθεια.

*

Μιά ἡμέρα, περπατώντας στόν δρόμο, ἄκουσε ἕναν νεαρό, νά μιλάει μέ πολύ ἄσχημα λόγια σέ ἕναν ἄλλο. Στάθηκε καί τόν ρώτησε:

-Γιατί, παιδί μου, τόν πληγώνεις μέ τέτοια λόγια;

Ἀπάντησε ὁ νεαρός:

-Στά ἀστεῖα τοῦ τά λέω, παπούλη!

Τόν κύτταξε αὐστηρά καί εἶπε:

-Δέν ἔχεις δίκιο, καλό μου παιδί! Καί νά τό ξέρεις, δέν ὑπάρχει ἀστεῖο πού νά μήν ἐκφράζει κάτι γιά ἐκεῖνον πού τό λέει.

*

Μία κυρία ἀπό τόν στενό κύκλο του, ἐπῆγε μιά ἡμέρα νά τόν βρεῖ φορτωμένη παράπονα γιά μιά «φίλη» της. Ὁ π. Ἰωήλ τήν ἄφησε νά τοῦ τά πεῖ ὅλα. Τήν ἄκουσε μέ ὑπομονή καί κατανόηση.

Καί ὅταν πιά ἐκείνη τελείωσε, τῆς εἶπε:

-Βρέ παιδάκι μου, ὁ Θεός δέν θά σέ ρωτήσει, οὔτε τί σοῦ ἔκανε ἡ ψυχή αὐτή, οὔτε πόσο σέ πίκρανε. Θά σέ ρωτήσει μόνο τί ἔκαμες ἐσύ!

Καί ἡ καλή κυρία, πού μέχρι τότε μόνο ἔβραζε εἰς βάρος τῆς φίλης της, κατάλαβε τό λάθος της.

Ἀρχιμανδρίτης Ἰωήλ Γιαννακόπουλος (1901-1966)

Τετράδιο 162 * Ὀκτώβριος 2013

Ἐμίσησε τὴν ψεύτικη ἐντύπωση

Γιά τὸν Ἅγιο Ἀθανάσιο ἔκαμαν τὴν κρίση «Ἦταν ὁ ἡρωικότερος τῶν ἁγίων καὶ ὁ ἁγιότερος τῶν ἡρῴων». Γιά τὸν ἀείμνηστον Ἀρχιμανδρίτη Ἰωὴλ Γιαννακόπουλο ἐγὼ προσωπικὰ ἔχω κάνει τὴν κρίση «Ἦταν ὁ σοφότερος τῶν συγχρόνων ἁγίων καὶ ὁ ἁγιότερος τῶν συγχρόνων μας σοφῶν». Καὶ τὸ ὑπεροχότερο πρότυπο σοφοῦ καὶ ἁγίου κληρικοῦ. Γιατὶ εἶχε μία ἀπόλυτη συνέπεια σ’ ἐκεῖνα πού πίστευε καὶ σ’ ἐκεῖνα πού ἔπραττε καὶ ἕνα τεράστιο πνευματικὸ βάθος, τὸ ὁποῖο δέν ἀρκεῖ κανεὶς νά τὸ γνωρίσει, πρέπει καὶ νά μπορεῖ νά τὸ ἀξιολογήσει.

Γεννήθηκε σ’ ἕνα πολὺ μικρὸ καὶ φτωχὸ χωριὸ τῆς Μεσσηνίας πού λεγόταν καὶ λέγεται Μαθία. Σήμερα δέν ξέρω ἂν ὑπάρχει, ἔχει διαλυθεῖ ἐντελῶς. Οἱ γονεῖς του ἦταν χωριάτες, ἐντελῶς ἀσήμαντοι ἄνθρωποι καὶ ἐντελῶς ἄγνωστοι. Καὶ ὁ ἴδιος - χαρακτηρισμὸς τοῦ πατρὸς Ἰωὴλ γιά τὸν ἑαυτὸ του- «Ὅταν ἤμουν στό σχολεῖο, στό δημοτικὸ καὶ στό γυμνάσιο, τὰ ἄλλα παιδιὰ μὲ λέγανε ὁ Κουτοφώτης», γιατὶ τὸ ὄνομά του ἦταν Φώτιος. Ὁ Κουτοφώτης. Ἦταν κουτός. «Μὲ θεωροῦσαν χαζὸ καὶ ἤμουν χαζὸς καὶ δυσμαθής». Λόγια δικὰ του, ὄχι δικά μου. «Δειλὸς, ἀνόητος καὶ βλάκας». Λόγια δικὰ του. Πῶς εἶχε τὸ θάρρος νά τὰ λέει γιά τὸν ἑαυτὸ του, εἶναι λιγάκι δύσκολο νά τὸ μετρήσει κανείς.

Ἀλλὰ νά, ἐνῶ ἦταν ἀκόμη παιδί, στό σχολεῖο, τὸν ἀπασχόλησε τὸ ἐρώτημα: «Γιατὶ τὰ ἄλλα παιδιὰ εἶναι ἔξυπνα καὶ ἐγὼ εἶμαι κουτὸς καὶ εἶμαι ὁ Χαζοφώτης;». Καὶ ἔψαξε καὶ ἐβρῆκε. Ψάχνοντας ἐβρῆκε. Καὶ τὶ λέτε ἐβρῆκε; Διαπίστωσε ὅτι τὰ ἄλλα παιδιὰ εἶχαν μὲν μία εὐφυΐα, ἀλλὰ εἶχαν καὶ μία ἐπιπολαιότητα. Τσιμπολογοῦσαν ἐδῶ κι ἐκεῖ καὶ πετοῦσαν ἐξυπνάδες. Καὶ οἱ διδάσκαλοι, μὲ τὸ ἄθλιο παιδαγωγικὸ σύστημα πού ἔχουμε ἐδῶ στήν Ἑλλάδα, μένανε εὐχαριστημένοι ἀπὸ τὶς ἐξυπνάδες τῶν παιδιῶν. «Ἐγώ», μοῦ ἔλεγε ὁ πάτερ Ἰωήλ, «κατάλαβα ὅτι, τουλάχιστον γιά τὸν ἑαυτό μου, ἐπειδὴ ἤμουν δυσμαθής, χρειαζόμουν σοβαρὴ μελέτη». Καὶ προσπάθησε νά κάνει ὅσο πιὸ σοβαρὴ μελέτη μποροῦσε. Φυσικὰ μὲ ἐπαναλήψεις. Καὶ τὰ κατάφερε. Κατάλαβε ἀπὸ τότε ὅτι μπορεῖ ὁ ἴδιος νά μορφωθεῖ καὶ νά ἔχει βάσεις πνευματικές, μορφωτικὲς ἐννοοῦμε, πιὸ καλὲς ἀπὸ τὰ ἄλλα παιδιά, βάσεις πιὸ σταθερές. Καὶ κατάλαβε ὅτι ἡ ἐντύπωση εἶναι ἕνα ψεύτικο πρᾶγμα πού δέν ἀξίζει τὸν κόπο νά τοῦ δίνει κανεὶς σημασία. Καὶ ἔτσι, μοῦ ἔλεγε, σὲ ἡλικία νεαροτάτη, 14–15 χρόνων, ἐμίσησε τὴν ψεύτικη ἐντύπωση.

Γιατί; Ἐπειδὴ κατάλαβε. Ποιὸ ἦταν τὸ συμπέρασμά του; Τὸ συμπέρασμά του ἦταν : Ὁ ἄνθρωπος δέν εἶναι αὐτό πού εἶναι καὶ μπορεῖ νά ἀλλάξει, μπορεῖ νά διορθωθεῖ. Ἡ σκέψη αὐτὴ, τόσο πρώιμη ἀλλὰ καὶ πολὺ βαθιὰ, εἶναι αὐτή πού ἐσφράγισε ὁλόκληρη τή ζωή του.

Μητροπολίτης Νικοπόλεως Μελέτιος

Τετράδιο 161 * Σεπτέμβριος 2013