Οἱ πέντε δρόμοι

Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος πρακτικὰ μᾶς δείχνει πέντε δρόμους τῆς μετανοίας. Μᾶς λέγει:

Πρῶτος δρόμος μετανοίας εἶναι ν’ αὐτοκαταδικάζεσαι γιὰ τὶς ἁμαρτίες σου. Ὁ Κύριος ἐκτιμᾶ ἰδιαίτερα αὐτή σου τὴν πράξη. Αὐτὸς ποὺ μόνος του καταδίκασε τ’ ἁμαρτήματά του πολὺ δύσκολα θὰ τὰ ἐπαναλάβει. Ἡ ἔγκαιρη ἐξέγερση τῆς συνειδήσεώς σου διὰ τῆς αὐτοκατηγορίας δὲν θὰ ἔχει κατήγορο στὸ οὐράνιο κριτήριο.

Δεύτερος ἀξιόλογος δρόμος μετανοίας εἶναι νὰ μὴ βαστᾶς κακία γιὰ κανένα, ἀκόμα καὶ γι’ αὐτοὺς τοὺς ἐχθρούς σου. Νὰ συγκρατεῖς πάντοτε τὴν ὀργή σου, νὰ συγχωρεῖς τ’ ἁμαρτήματα τῶν ἄλλων, γιατί ἔτσι θὰ ἐξαλείψει καὶ τὰ δικά σου ὁ Κύριος. Εἶναι αὐτὸ ἕνα ἀποτελεσματικὸ καθαρτικό, ἀφοῦ μᾶς τὸ ὑπέδειξε ὁ ἴδιος ὁ Κύριος λέγοντας: Ἂν συγχωρέσετε τοὺς χρεῶστες σας, τότε θὰ σᾶς συγχωρήσει σίγουρα καὶ ὁ οὐράνιος πατέρας μας.

Τρίτος ἀσφαλὴς δρόμος μετανοίας εἶναι ἡ ὀρθή, θερμὴ καὶ ἐκ βαθέων καρδιακὴ προσευχή. Μὴ λησμονᾶμε τὴν εὐαγγελικὴ χήρα ποὺ ἐπέμενε στὸ αἴτημά της στὸν δύστροπο δικαστὴ καὶ τελικὰ ἔλαβε τὸ ποθούμενο (Λουκ. 18, 1-8). Ἂν ἐκείνη ἔλαβε γιὰ τὴν ἐπιμονή της ἀπὸ τὸν ἀδιάντροπο δικαστή, πόσο μᾶλλον ἐμεῖς ποὺ ἔχουμε οὐράνιο πατέρα ἥμερο, φιλικὸ καὶ φιλάνθρωπο καὶ ὁπωσδήποτε θὰ μᾶς δωρίσει τὰ πρὸς τὴ σωτηρία μας αἰτήματα.

Τέταρτος σίγουρος δρόμος μετανοίας εἶναι τῆς ἐλεημοσύνης, ποὺ ἡ δύναμή της εἶναι ἀνέκφραστα μεγάλη. Ὁ προφήτης Δανιὴλ εἶπε στὸν βασιλέα Ναβουχοδονόσορα νὰ ξεπλύνει τὶς πολλὲς ἁμαρτίες του μ’ ἐλεημοσύνη καὶ τ’ ἀνομήματά του μὲ τὸ νὰ εὐσπλαγχνισθεῖ τοὺς φτωχούς. Ἡ ἀγάπη εἶναι ἱκανὴ νὰ ἐξαλείψει ἁμαρτήματα. Ὁ μετανοημένος παραβάτης μὲ τὴ φιλανθρωπία ἐπανορθώνει τὰ πάντα μὲ τὸν ἀγώνα του καὶ τὴ χάρη τοῦ Θεοῦ.

Πέμπτος δρόμος σταθερὸς ὁ συνδυασμὸς πηγαίας μετριοφροσύνης κι ἐγκάρδιας ταπεινοφροσύνης. Μάρτυρας πρὸς τοῦτο ὁ τελώνης τῆς εὐαγγελικῆς παραβολῆς. Ἡ γνήσια ταπεινοφροσύνη του ἀποτίναξε ὅλο τὸ βαρὺ φορτίο τῶν ἁμαρτημάτων του.

Καταλήγει λοιπόν, ἀγαπητοί μου ἀδελφοί, ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος: Νὰ καταδικάζουμε τὶς ἁμαρτίες μας, νὰ συγχωροῦμε τὶς ἁμαρτίες τῶν ἀδελφῶν μας, νὰ ‘χοῦμε κερδοφόρα προσευχή, καρποὺς ἐλεημοσύνης καὶ ταπεινοφροσύνης, δίχως νὰ καθυστεροῦμε, δίχως νὰ χάνουμε οὔτε μία μέρα καὶ ὥρα βαδίζοντας τοὺς πέντε αὐτοὺς σωτήριους δρόμους καθημερινά.

Μοναχὸς Μωυσῆς Ἁγιορείτης

Στον οὐρανὸ θὰ δοῦμε μεγάλες ἐκπλήξεις

Ὁ κατὰ κόσμον Εὐάγγελος Ἰωάννου Τσιτμῆς γεννήθηκε στὸ Ἀϊβαλὶ τῆς Μικρᾶς Ἀσίας τὸ 1907. Ἐργάσθηκε στὴ μονὴ Δοχειαρίου πολλὰ χρόνια ὡς λαϊκὸς μάγκιπας (φούρναρης). Δόκιμος ἐγράφη τὸ 1974. Μοναχὸς ἐκάρη σὲ μεγάλη ἡλικία τὸ 1976 ἀπὸ τὸν Γέροντα Βενιαμίν. Ἦταν πορτάρης τῆς μονῆς. Μετὰ μία διετία ἀνεπαύθη ἐν Κυρίῳ στὶς 10.12.1978. Ἐκοιμήθη τὸν ὕπνο τοῦ δικαίου ὁ μακάριος δίχως κρότο καὶ κανένα θόρυβο.

Κατὰ τὴν ἐκταφὴ του τὸ 1981, ποὺ πραγματοποιήθηκε ἀπὸ τὴ νέα ἀδελφότητα, ἔγιναν αἰσθητὰ τὰ σημεῖα τῆς ὁσιότητός του.

Γράφει ἀδελφός τῆς μονῆς, ποὺ ἦταν παρών: «Τὰ ὀστᾶ του εὐωδίασαν καὶ τὸ ἀντελήφθησαν ὅλοι, καὶ οἱ ἐγγὺς καὶ οἱ μακράν. Ἐμεῖς ἀπορήσαμε μὲ τὸ θαυμαστὸ αὐτὸ γεγονός. Ἀγνοούσαμε τὸν ἄνθρωπο ἐντελῶς. Ἕναν παλαιὸ συνεργάτη του ποὺ ρωτήσαμε ἀπόρησε κι ἐκεῖνος. Εἶπε πὼς κάτι κρυφὸ θὰ εἶχε ποὺ ἐμεῖς δὲν τὸ γνωρίζαμε. Ἕνας ἄλλος μᾶς μίλησε γιὰ τὶς ἐλεημοσύνες του. Ὅσα χρήματα ἔπαιρνε ἀπὸ τὴν ἐργασία του τὰ ἔστελνε ἔξω σὲ πτωχούς, ἀλλὰ καὶ σὲ ἐργάτες ἐνδεεῖς ἔδινε. Ὁ Κρυφιογνώστης Θεὸς γνωρίζει τὴν καρδίαν καὶ τὴν πολιτείαν του, αὐτὸς ποὺ εὐδόκησε νὰ τιμήση μὲ πνευματικὴ εὐωδία τὸν κρυφὸ δοῦλο του».

Κατὰ τὴν ἀνακομιδὴ ἦταν παρόντες καὶ ἄλλοι πατέρες καὶ ὅλοι θαύμασαν γιὰ τὴ λεπτὴ εὐωδία καὶ τὸ ὡραῖο κιτρινωπὸ χρῶμα τῶν ὀστῶν του. Στον οὐρανὸ θὰ δοῦμε μεγάλες ἐκπλήξεις. Αὐτοὺς ποὺ δὲν τοὺς ἔπιανε τὸ μάτι μας θὰ βρεθοῦν σὲ πρῶτες θέσεις κι ἄλλους ποὺ τοὺς εἴχαμε γιὰ μεγάλους θὰ καταποντιστοῦν. Ὁ Θεὸς νὰ μᾶς ἐλεήσει. Νὰ μᾶς ἐλευθερώσει ἀπὸ τὴν κατάκριση καὶ νὰ μᾶς ὁδηγήσει σὲ πραγματικὴ μετάνοια. Τὶς πληροφορίες μᾶς ἔδωσε ὁ μοναχὸς Θεοκτιστὸς Δοχειαρίτης, τὸν ὁποῖο καὶ πολὺ εὐχαριστοῦμε.

Μοναχὸς Μωυσῆς Ἁγιορείτης

Ὁ μετανοῶν ἀγαπᾶ, φλέγεται ἀπὸ ἀγάπη

Οἱ ἀγωνιζόμενοι χριστιανοί, δὲν εἶναι χαζοχαρούμενοι, καρπαζοεισπράκτορες, ἀφελεῖς, ἁπλοϊκοί, ἐπιπόλαιοι, ρηχοί, μουντοί, παράξενοι καὶ ἀφηρημένοι.

Ἂν εἶναι ἔτσι δὲν εἶναι ἀληθινοὶ χριστιανοί. Ὁ ἀγωνιζόμενος χριστιανὸς εἶναι ἐλπιδοφόρος, χαρούμενος, εἰλικρινής, τίμιος, ἀτόφιος καὶ ταπεινός.

Τὸ ξεκίνημα γιὰ τὴ διόρθωση τοῦ ἑαυτοῦ μου δὲν εἶναι διόλου ἐγωιστικό. Ἡ συναίσθηση τῆς ἁμαρτωλότητάς μου μὲ κάνει κατανυκτικὸ καὶ ὄχι φοβισμένο καὶ ταραγμένο.

Ἡ πίστη ὅτι θέλω καὶ μπορῶ ν' ἀλλάξω, ὅτι εἶμαι ἕνας μεγάλος ἁμαρτωλός, δὲν πρέπει νἆναι ἕνα εὐχολόγιο καὶ μιὰ ταπεινολογία, ἀλλὰ λόγος καὶ πράξη βέβαιη, ἀκριβής, ἀμετάθετη.

Ἡ διαπίστωση τῆς ἄπειρης ἀγάπης τοῦ Πανάγαθου Θεοῦ καὶ ἡ δική μου ἀνταρσία, ἀποστασία καὶ ἀλλοτρίωση, νὰ μοῦ δώσει δάκρυα θερμὰ εἰλικρινοῦς μετανοίας.

Ἡ φιλανθρωπία τοῦ Θεοῦ νὰ μὲ συγκινήσει, κατανύξει, συνταράξει καὶ ἀνορθώσει γιὰ τὴν ἐκζήτηση τῆς ἀστάθειας. Ἡ ἀρχὴ λοιπὸν εἶναι ἡ ἀποδοχὴ τῆς ἁμαρτίας μου.

Αὐτὴ ἡ τίμια ἀποδοχὴ θὰ φέρει ἀπὸ Θεοῦ τὴ μετάνοια, ποὺ θὰ κάνει τὴν ψυχὴ νὰ μισήσει ὅ,τι κακὸ εἶχε ἀγαπήσει καὶ ν' ἀγαπήσει ὅ,τι καλὸ εἶχε λησμονήσει.

Κάποτε ρώτησαν ἕναν Ἁγιορείτη Γέροντα, τί εἶναι τὸ Ἅγιον Ὄρος;

Ἐκεῖνος ἀπάντησε: «Ἐδῶ ἔχουμε πολλοὺς ποὺ μετανοοῦν. Ἢ μᾶλλον ὅλοι εἴμαστε μετανοοῦντες». Ἄλλος Γέροντας εἶπε: «Ὁ μοναχὸς ἐνδύεται τὴ μετάνοια. Καίεται ὁλόκληρος ἀπὸ τὴν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ καὶ ζεῖ ἐν μετανοίᾳ». Αὐτὸς ὁ τελευταῖος λόγος εἶναι πολὺ σημαντικός.

Ἡ μετάνοια δὲν εἶναι μιὰ παθητικὴ στάση, ὅπου κλαῖμε τὴ μοίρα μας καὶ καταριόμαστε τὴν τύχη μας, ἀλλὰ καύση τῆς καρδίας, κατὰ τὸν ἀββᾶ Ἰσαὰκ τὸν Σύρο, γιὰ τὸν Θεό, τοὺς ἀνθρώπους καὶ ὅλη τὴν κτίση. Ὁ μετανοῶν ἀγαπᾶ, φλέγεται ἀπὸ αὐτὴ τὴν ἀγάπη στὴν καρδιά του καὶ προσπαθεῖ ν' ἀναπληρώσει τὸν χρόνο ποὺ ἔχασε στὴν ἁμαρτία. Λυπᾶται γιὰ τὶς πτώσεις του.

Δὲν ἄγχεται οὔτε νευριάζει μὲ τὸν ἑαυτό του, μὲ τὸ πῶς τὴν πάτησε αὐτὸς ὁ «σπουδαῖος», γιατί αὐτὸ φυσικὰ κρύβει πολὺ ἐγωισμό. Ἀγάπη στὸν Θεό, δίχως ἀγάπη στὸ συνάνθρωπο δὲν ὑπάρχει ποτέ.

Γέρων Μωϋσῆς Ἁγιορείτης